{"id":4080,"date":"2019-08-23T15:48:46","date_gmt":"2019-08-23T13:48:46","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=4080"},"modified":"2019-08-23T17:37:07","modified_gmt":"2019-08-23T15:37:07","slug":"jemen-rybacy-na-celowniku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2019\/08\/23\/jemen-rybacy-na-celowniku\/","title":{"rendered":"Jemen: rybacy na celowniku"},"content":{"rendered":"

\u201eHelikopter by\u0142 blisko, jakie\u015b trzy metry nad nami. Powiedzieli, \u017ce mamy i\u015b\u0107 do przodu. Czterech albo pi\u0119ciu posz\u0142o, reszta zosta\u0142a niedaleko steru. Ja by\u0142em po\u015brodku. Potem zacz\u0119li strzela\u0107 z ci\u0119\u017ckiej broni\u201d \u2013 opowiada jeden z uratowanych.
\n
\nMarynarka si\u0142 koalicyjnych pod wodz\u0105 Arabii Saudyjskiej, kt\u00f3ra pr\u00f3buje pokona\u0107 szyickich bojownik\u00f3w w Jemenie od 2018 r., do dzi\u015b przeprowadzi\u0142a co najmniej pi\u0119\u0107 atak\u00f3w na rybackie kutry \u2013 og\u0142osi\u0142a organizacja Human Rights Watch (HRW). Zgin\u0119\u0142o co najmniej 47 rybak\u00f3w, w tym siedmioro dzieci. Ponad sto os\u00f3b trafi\u0142o do saudyjskich areszt\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich torturowano. W trzech przypadkach si\u0142y koalicji nie podj\u0119\u0142y \u017cadnej pr\u00f3by udzielenia rannym pomocy.<\/p>\n

Nie jest to kompletny raport dokumentuj\u0105cy wszystkie ataki na \u0142odzie, do jakich dosz\u0142o od 2018 r. \u2013 wiadomo, \u017ce by\u0142o ich wi\u0119cej. Ile dok\u0142adnie, mo\u017cemy si\u0119 nie dowiedzie\u0107, bo komunikacja na zachodnim wybrze\u017cu Jemenu jest s\u0142aba.<\/p>\n

Zdaniem HRW to wszystko celowe ataki na cywil\u00f3w i znacz\u0105ce pogwa\u0142cenie prawa wojennego, a winni powinni odpowiedzie\u0107 za zbrodnie wojenne. Zw\u0142aszcza \u017ce strzelano do ludzi machaj\u0105cych bia\u0142ymi flagami i pozostawiano rozbitk\u00f3w na morzu, by uton\u0119li. \u017badna \u0142\u00f3d\u017a nie stanowi\u0142a zagro\u017cenia militarnego.<\/p>\n

HRW przeprowadzi\u0142a wywiady z ocalonymi i \u015bwiadkami siedmiu takich tragedii. Okr\u0119ty czy helikoptery, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w atakach, operowa\u0142y z niewielkiej odleg\u0142o\u015bci, a wi\u0119c by\u0142o jasne, \u017ce maj\u0105 do czynienia z cywilami, a nie uzbrojonymi napastnikami. Si\u0142y koalicji zatrzyma\u0142y \u2013 najpewniej bezprawnie \u2013 co najmniej 115 rybak\u00f3w, w tym troje dzieci, w aresztach w Arabii Saudyjskiej (na okres od 40 dni do ponad dw\u00f3ch i p\u00f3\u0142 roku!). Wi\u0119zionym odmawiano kontaktu z rodzinami, prawnikiem czy przedstawicielami jeme\u0144skiego rz\u0105du.<\/p>\n

To niezwykle smutna i istotna ods\u0142ona tego krwawego konfliktu. Wiemy, \u017ce w Jemenie panuje g\u0142\u00f3d<\/a>; sprawa z rybakami ujawnia jeszcze inny aspekt wojny. Gin\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy na morzu szukaj\u0105 po\u017cywienia \u2013 co dotyka i rybak\u00f3w, i ich rodziny. Ataki odstraszaj\u0105 te\u017c innych rybak\u00f3w. Boj\u0105 si\u0119 wyp\u0142ywa\u0107.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy dopuszczaj\u0105 si\u0119 atak\u00f3w, s\u0105 bezkarni. Powsta\u0142 wprawdzie specjalny zesp\u00f3\u0142 do zbadania tych incydent\u00f3w, ale nie dopatrzono si\u0119 narusze\u0144 prawa. Rybacy i ich krewni, z kt\u00f3rymi rozmawiali przedstawiciele HRW, twierdz\u0105, \u017ce nie kontaktowali si\u0119 z nimi \u017cadni saudyjscy urz\u0119dnicy. Raz Saudyjczycy wsparli finansowo i materialnie rodziny rybak\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali zabici (26,6 tys. dol. plus \u0142\u00f3d\u017a), a w przypadku innej sprawy – uwolnienia z aresztu cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi – wyp\u0142acono odszkodowanie.<\/p>\n

Najbardziej przejmuj\u0105ce s\u0105 relacje ocalonych. To zapis bezsilno\u015bci. Kto\u015b opowiada, jak \u017co\u0142nierze na pontonie polowali na rybak\u00f3w w wodzie. Dzia\u0142o si\u0119 to 21 sierpnia 2018 r. u wybrze\u017cy Erytrei. Siedmiu z 19 rybak\u00f3w zgin\u0119\u0142o, 12 zosta\u0142o rannych. \u201eJest ranny. Zabij go! Zabij!\u201d \u2013 krzyczano. Ranny pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 ratowa\u0107, przekonuj\u0105c, \u017ce \u201ejest takim samym muzu\u0142maninem<\/a>\u201d jak ci, kt\u00f3rzy go atakuj\u0105. Dopiero gdy zacz\u0105\u0142 recytowa\u0107 szahad\u0119, \u017co\u0142nierze wci\u0105gn\u0119li go na ponton. 12 uratowanych przetransportowano na oznaczony saudyjskimi flagami okr\u0119t, kapitana mocno pobito, a pozosta\u0142ych odstawiono do aresztu. Trzy osoby dozna\u0142y du\u017cych poparze\u0144, ale przez sze\u015b\u0107 dni nie otrzyma\u0142y pomocy, a pilnuj\u0105cy ich stra\u017cnicy zatykali nocy, bo przeszkadza\u0142 im zapach z ran.<\/p>\n

W raporcie pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c zeznania \u015bwiadcz\u0105ce o torturach, jak bicie kablem do utraty przytomno\u015bci. Wi\u0119zionych zmuszano, by przyznali, \u017ce s\u0105 Huti. O\u015bmiu rybak\u00f3w po trzech miesi\u0105cach zosta\u0142o przewiezionych do centrum deportacyjnego, stamt\u0105d odstawiono ich na granic\u0119 z Jemenem, wr\u0119czono im 5 tys. saudyjskich riali (ok. 1,3 tys. dol.) \u201eod kr\u00f3la Salmana\u201d i zabroniono m\u00f3wi\u0107, co si\u0119 zdarzy\u0142o. Kolejnego rybaka zwolniono po niespe\u0142na miesi\u0105cu, a los trzech pozosta\u0142ych, w tym kapitana, nadal jest nieznany.<\/p>\n

Relacje s\u0105 bardzo podobne, we wszystkich powtarza si\u0119 w\u0105tek oddzielania kapitan\u00f3w od pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi. Wszystkich zmuszano, by przyznali, \u017ce nale\u017c\u0105 do szyickich boj\u00f3wek.<\/p>\n

Bezsprzecznie monitorowanie takich sytuacji jest niezwykle istotne. Daje nadzieje ofiarom i ich rodzinom, \u017ce ich g\u0142os kiedy\u015b zostanie wys\u0142uchany, a z\u0142o, kt\u00f3re im wyrz\u0105dzono, nie zostanie zapomniane.\u00a0Ale czy tak b\u0119dzie? Taki raport powinien sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do wszcz\u0119cia \u015bledztwa przez Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny zajmuj\u0105cy si\u0119 m.in. os\u0105dzaniem zbrodni wojennych. Problem w tym, \u017ce ani Jemen, ani Arabia Saudyjska nie s\u0105 stronami MTK, a Rada Bezpiecze\u0144stwa mo\u017ce zablokowa\u0107 ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0119 poci\u0105gni\u0119cia winnych do odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Nie na takie rzeczy USA przymyka\u0142y oczy, dbaj\u0105c o poprawne relacje z Saudami czy innymi g\u0142owami pa\u0144stw na Bliskim Wschodzie. To samo dotyczy Hutich, kt\u00f3rzy mog\u0105 prawdopodobnie liczy\u0107 na parasol ochronny od innych cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa. To, co powinno s\u0142u\u017cy\u0107 poprawie bezpiecze\u0144stwa i mi\u0119dzynarodowej sprawiedliwo\u015bci, coraz bardziej przypomina ich karykatur\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy kto\u015b za to odpowie?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4083,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[70,223],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4080"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4080"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4091,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4080\/revisions\/4091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}