Nawet narody, kt\u00f3re si\u0119 wzajemnie zwalczaj\u0105, widzia\u0142y w nim przyjaciela. Dlaczego Hosni Mubarak by\u0142 tak wa\u017cny dla Bliskiego Wschodu?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u201eW imieniu obywateli Izraela i rz\u0105du chcia\u0142bym wyrazi\u0107 g\u0142\u0119boki \u017cal z powodu \u015bmierci prezydenta Hosniego Mubaraka\u201d \u2013 o\u015bwiadczy\u0142 premier Beniamin Netanjahu, okre\u015blaj\u0105c zmar\u0142ego \u201eprzyjacielem\u201d i \u201eliderem, kt\u00f3ry zapewni\u0142 Egipcjanom bezpiecze\u0144stwo i dba\u0142 o pok\u00f3j z Izraelem\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W podobnym duchu wypowiedzia\u0142 si\u0119 wr\u00f3g Netanjahu \u2013 prezydent Autonomii Palesty\u0144skiej Mahmud Abbas. Podkre\u015bla\u0142 jego zas\u0142ugi dla wsparcia \u201esprawy palesty\u0144skiej\u201d. Jest w tym co\u015b wymownego i symbolicznego, \u017ce politycy stoj\u0105cy po dw\u00f3ch stronach barykady zgodnie \u017cegnaj\u0105 by\u0142ego przyw\u00f3dc\u0119 Egiptu. Obaj maj\u0105 wa\u017cne ku temu powody.<\/p>\n\n\n\n
Na podstawie biografii Mubaraka m\u00f3g\u0142by powsta\u0107 trzymaj\u0105cy w napi\u0119ciu film akcji, cho\u0107 on sam nie by\u0142 obdarzony jak\u0105\u015b porywaj\u0105c\u0105 charyzm\u0105. Tak si\u0119 jednak u\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce przez dekady nie odby\u0142o si\u0119 bez niego \u017cadne wa\u017cne wydarzenie na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n\n\n\n
Mubarak mo\u017ce nie doszed\u0142by tak daleko, gdyby nie \u015bwietna kariera. Pi\u0105\u0142 si\u0119 po szczeblach, pocz\u0105wszy od funkcji oficera lotnictwa. Sprawy nabra\u0142y tempa na pocz\u0105tku lat 70., gdy pomaga\u0142 opracowa\u0107 plany ataku na Izrael. W czasie wojny Jom Kipur w 1973 r. sta\u0142 na czele lotnictwa, zosta\u0142 bohaterem i dorobi\u0142 si\u0119 stopnia marsza\u0142ka si\u0142 powietrznych. Dwa lata p\u00f3\u017aniej by\u0142 ju\u017c wiceprezydentem kraju. 6 pa\u017adziernika 1981 r. podczas parady wojskowej w Kairze w zamachu zgin\u0105\u0142 prezydent Sadat, a Mubarak zosta\u0142 lekko rany. Tydzie\u0144 p\u00f3\u017aniej Egipcjanie opowiedzieli si\u0119 w referendum za przekazaniem mu w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Mubarak bezwzgl\u0119dnie zwalcza\u0142 islamskich radyka\u0142\u00f3w, bo nie chcia\u0142 odda\u0107 im kraju. Egipt mia\u0142 by\u0107 otwarty, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci liberalny (chocia\u017c niekoniecznie wspiera\u0142 kobiety), Bractwa Muzu\u0142ma\u0144skiego nie tolerowa\u0142, chyba \u017ce jego umiarkowany od\u0142am. Nie znaczy to, \u017ce by\u0142 wrogiem islamu, absolutnie! Sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego radykalnej wersji i nadmiernej roli religii w polityce.<\/p>\n\n\n\n
Nie uda\u0142o mu si\u0119 uleczy\u0107 najwi\u0119kszej bol\u0105czki Egiptu: biedy. Ale w polityce zagranicznej okaza\u0142 si\u0119 niezwykle skuteczny. Dogada\u0142 si\u0119 z pa\u0144stwami arabskimi i z Izraelem, od kt\u00f3rego przej\u0105\u0142 Synaj. Stosunki z Izraelem nie zawsze uk\u0142ada\u0142y si\u0119 wzorcowo, zw\u0142aszcza gdy sprzeciwia\u0142 si\u0119 jego wej\u015bciu do Libanu. Ale lawirowa\u0142, jak m\u00f3g\u0142. Arafata popiera\u0142 i zaprasza\u0142 OWP, by przenios\u0142a kwater\u0119 do Kairu, a potem si\u0119 z tego wycofywa\u0142. Namawia\u0142 Palesty\u0144czyk\u00f3w do uznania Izraela, a p\u00f3\u017aniej im to odradza\u0142. By\u0142o to na tyle zr\u0119czne, \u017ce utrzymywa\u0142 \u015bwietne stosunki i z Moskw\u0105, i z Waszyngtonem. Wiedzia\u0142, co robi, stawiaj\u0105c na blisk\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z USA, bo w\u0142a\u015bnie stamt\u0105d p\u0142yn\u0119\u0142o wielomiliardowe wparcie. Amerykanie w zamian dostali bazy wojskowe i wa\u017cny przycz\u00f3\u0142ek na Bliskim Wschodzie.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki Mubarakowi Egipt sta\u0142 si\u0119 liderem pa\u0144stw arabskich. Dzi\u0119ki opowiedzeniu si\u0119 po stronie USA, a przeciw Irakowi, Egipt m\u00f3g\u0142 stan\u0105\u0107 na nogi (co prawda podczas drugiej wojny w Zatoce krytykowa\u0142 naloty bez zgody Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ). Ale reformy ekonomiczne nie poprawi\u0142y \u017cycia zwyk\u0142ym Egipcjanom. Prywatyzacja, ni\u017csze wydatki na cele publiczne i wzmacnianie wolnego rynku pog\u0142\u0119bia\u0142y bied\u0119. Co pi\u0105ty obywatel kraju \u017cy\u0142 w ub\u00f3stwie. A to sta\u0142o si\u0119 po\u017cywk\u0105 dla ruch\u00f3w islamskich.<\/p>\n\n\n\n
Mubarak w tym czasie kumulowa\u0142 w\u0142asny kapita\u0142. Szacuje si\u0119, \u017ce z \u0142ap\u00f3wek, kt\u00f3re przyjmowa\u0142 ju\u017c w wojsku przy okazji kontrakt\u00f3w zbrojeniowych, zebra\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Korupcja by\u0142a jednym z filar\u00f3w jego w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Bogactwo szcz\u0119\u015bcia jednak nie da\u0142o. Mubarak traci\u0142 popularno\u015b\u0107, prze\u017cy\u0142 kilka zamach\u00f3w na \u017cycie. W latach 90. odnosi\u0142 sukcesy mi\u0119dzynarodowe. To w Kairze w 1994 r. Icchak Rabin i Jaser Arafat podpisali umow\u0119 w sprawie Gazy i Jerycha – a patronem tych rozm\u00f3w by\u0142 Mubarak.<\/p>\n\n\n\n
Po zamachu na Rabina sprawy z Izraelem si\u0119 skomplikowa\u0142y. Mubarak nie przepada\u0142 za Netanjahu, ich stosunki by\u0142y ch\u0142odne. Ale w 1999 r. do w\u0142adzy doszed\u0142 Barak i Egipt zn\u00f3w gra\u0142 pierwsze skrzypce. W 2000 r. w Szarm el-Szejk pod jego patronatem odby\u0142o si\u0119 spotkanie Clintona, Baraka i Arafata. P\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z premierem Olmertem i pomaga\u0142 w negocjacjach mi\u0119dzy Hamasem a Izraelem (Egipt do dzi\u015b si\u0119 tym zajmuje).<\/p>\n\n\n\n
W kraju kochano go coraz mniej. W styczniu 2011 r. ludzie wyszli na ulice, a pl. Tahrir przyku\u0142 uwag\u0119 \u015bwiata. W protestach zgin\u0119\u0142o kilkaset os\u00f3b, a gniew ludu doprowadzi\u0142 do obalenia dyktatora. Mubarak mia\u0142 kilka proces\u00f3w, m.in. w sprawie \u015bmierci demonstrant\u00f3w i o defraudacje, ale zmar\u0142 jako cz\u0142owiek wolny (w pierwszej sprawie zosta\u0142 uniewinniony, w sprawach korupcyjnych – skazany, ale wyrok uchylono ze wzgl\u0119du na jego stan zdrowia).<\/p>\n\n\n\n
Mubarak odda\u0142 w\u0142adz\u0119, ale stworzony przez niego system trzyma si\u0119 mocno. Po kr\u00f3tkim epizodzie z Bractwem Muzu\u0142ma\u0144skim i prezydentem Mursim w Egipcie jest z grubsza tak, jak by\u0142o. W\u0142adz\u0119 sprawuje armia, kt\u00f3ra nie zdo\u0142a\u0142a ugasi\u0107 kryzys\u00f3w. Egipcjan przybywa, ale ich k\u0142opot\u00f3w nie ubywa<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Hosni Mubarak zmar\u0142 szpitalu w Kairze 25 lutego. Mia\u0142 91 lat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nawet narody, kt\u00f3re si\u0119 wzajemnie zwalczaj\u0105, widzia\u0142y w nim przyjaciela. Dlaczego Hosni Mubarak by\u0142 tak wa\u017cny dla Bliskiego Wschodu?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4544,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[18,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4541"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4561,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4541\/revisions\/4561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}