
{"id":4685,"date":"2020-04-27T17:54:08","date_gmt":"2020-04-27T15:54:08","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=4685"},"modified":"2020-04-27T23:36:19","modified_gmt":"2020-04-27T21:36:19","slug":"jak-oni-zrobili-faude","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2020\/04\/27\/jak-oni-zrobili-faude\/","title":{"rendered":"Jak oni zrobili \u201eFaud\u0119\u201d?"},"content":{"rendered":"\n<p>Tw\u00f3rcy &#8222;Faudy&#8221;, jednego z najpopularniejszych izraelskich seriali ostatnich lat, czerpali z wielu osobistych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Znacie zapach wszystkiego? Dla mnie to Bliski Wsch\u00f3d \u2013 idziesz ulic\u0105 w Hebronie, Ramallah, Hajfie czy Aleppo i nawet je\u015bli zamkniesz oczy, wiesz, \u017ce mijasz kawiarni\u0119, sklep z przyprawami, falafelem, mi\u0119sem, fatajerami, fulem\u2026 Ten zapach jest jeszcze wyrazistszy na suku czy szuku \u2013 wszystko si\u0119 miesza. Tak\u017ce mniej przyjemne wonie: wody wok\u00f3\u0142 stragan\u00f3w, kurzu. Pachnie i \u015bmierdzi. Ogl\u0105daj\u0105c \u201eFaud\u0119\u201d, czuj\u0119 ten zapach. Wiecznie spocony g\u0142\u00f3wny bohater Doron Kavillio, upa\u0142 w Hebronie, wyschni\u0119ta winnica w Izraelu, Gaza w trzecim sezonie \u2013 nie chodzi o to, by by\u0142o pi\u0119knie, ma by\u0107 tak, jak jest: gor\u0105co, ciasno. Co prawda zdj\u0119\u0107 nie kr\u0119cono w samej Strefie, ale m.in. w mie\u015bcie zbudowanym przez wojsko na pustyni. Tu \u0107wiczono symulacje walki.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; Od pocz\u0105tku, nawet gdy Netflix przej\u0105\u0142 produkcj\u0119, chcieli\u015bmy zachowa\u0107 realizm. Wiedzieli\u015bmy, \u017ce nie mo\u017cna skr\u0119ci\u0107 w stron\u0119 Hollywood, nale\u017cy zachowa\u0107 pewien rodzaj brudu. Ogl\u0105daj\u0105c, niemal czujesz zapach ulicy<\/em> \u2013 opowiada\u0142 Avi Issacharof podczas zorganizowanego przez uniwersytet w Tel Awiwie spotkania z tw\u00f3rcami kilka dni przed izraelskim Dniem Niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eFauda\u201d to opowie\u015b\u0107 izraelskiej jednostki specjalnej dzia\u0142aj\u0105cej na terenach palesty\u0144skich. Pr\u00f3buje odda\u0107 racje obu stron konfliktu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lior i Avi \u2013 po\u0142\u0105czy\u0142y ich biografie<\/h2>\n\n\n\n<p>Biografie Liora Raza i Aviego Issacharoffa s\u0105 do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e, cho\u0107 w samym Izraelu znalaz\u0142oby si\u0119 pewnie wi\u0119cej podobnych historii. Dorastali w Jerozolimie, s\u0105 <em>Mizrachim<\/em>, ich rodzice pochodz\u0105 z kraj\u00f3w arabskich Bliskiego Wschodu: matka Raza z Algierii, ojciec z Iraku, oboje p\u0142ynnie m\u00f3wili po arabsku. Gdy Raz mia\u0142 cztery lata, przenie\u015bli si\u0119 na Zachodni Brzeg, jako jedni z pierwszych zak\u0142adali ogromne dzi\u015b osiedle Maale Adumim. Ojciec pracowa\u0142 w izraelskim wywiadzie wojskowym. Lior dorasta\u0142 w\u015br\u00f3d Palesty\u0144czyk\u00f3w. \u2013 <em>Abdullah, Ma\u0142y Mohammed, du\u017cy Mohammed, Sulejman byli moimi kolegami. Nie znali hebrajskiego, wi\u0119c musia\u0142em m\u00f3wi\u0107 do nich po arabsku <\/em>\u2013 opowiada Lior.<\/p>\n\n\n\n<p>Poznali si\u0119 w wieku 16 lat, a potem, co wa\u017cniejsze, obaj s\u0142u\u017cyli w specjalnej jednostce antyterrorystycznej prowadz\u0105cej operacje pod przykrywk\u0105 na terenach palesty\u0144skich. \u2013 <em>Spotkali\u015bmy si\u0119 gdzie\u015b na Zachodnim Brzegu, gdy s\u0142u\u017cyli\u015bmy w rezerwie. Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, co dok\u0142adnie widzieli\u015bmy i robili\u015bmy, ale dzia\u0142y si\u0119 rzeczy spektakularne, rozsadzaj\u0105ce umys\u0142<\/em> \u2013 m\u00f3wi Lior.<\/p>\n\n\n\n<p>Po s\u0142u\u017cbie wyjecha\u0142 do USA, gdzie naj\u0105\u0142 si\u0119 jako&#8230; ochroniarz Arnolda Schwarzeneggera. Avi sko\u0144czy\u0142 studia i zosta\u0142 dziennikarzem (pracowa\u0142 w izraelskim radiu, potem w dzienniku \u201eHa&#8217;aretz\u201d), zajmowa\u0142 si\u0119 sprawami palesty\u0144skimi i Bliskim Wschodem. \u2013 <em>Po kilku latach ca\u0142kowicie przeszed\u0142em na drug\u0105 stron\u0119, robi\u0142em wywiady z tymi, kt\u00f3rych jeszcze do niedawna tropi\u0142em, jak Ismail Hanija czy szejk Jassin <\/em>\u2013 opowiada. \u2013 <em>Kilka dni temu zadzwoni\u0142 do mnie osobisty asystent prezydenta Abbasa i przes\u0142a\u0142 pozdrowienia dla Liora<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ich historie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w jeszcze jednym aspekcie. Lior przez trzy lata by\u0142 zwi\u0105zany z Iris Azulai, kt\u00f3ra w 1990 r. pad\u0142a ofiar\u0105 terrorysty z no\u017cem. Zamachowiec, kt\u00f3ry zabi\u0142 jeszcze dwie osoby, zosta\u0142 skazany na trzy do\u017cywocia. W 2011 r. by\u0142 jednym z 1027 palesty\u0144skich wi\u0119\u017ani\u00f3w wymienionych za Gilada Szalita. W 2009 r. Avi opisa\u0142 na \u0142amach \u201eHa&#8217;aretz\u201d g\u0142o\u015bn\u0105 histori\u0119 syna szefa Hamasu Musaba Hassana Jusufa, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 ze s\u0142u\u017cbami Izraela. Nazywali go Zielonym Ksi\u0119ciem. Po pierwszym sezonie \u201eFaudy\u201d Jusuf zadzwoni\u0142 do Aviego. Opowiedzia\u0142, \u017ce Omar Abu Serhan, kt\u00f3ry po zwolnieniu z wi\u0119zienia zosta\u0142 wydalony do Gazy, o\u017ceni\u0142 si\u0119 z jego siostr\u0105: \u2013 <em>Siostra mojego przyjaciela wysz\u0142a za zab\u00f3jc\u0119 dziewczyny Liora. To jeden z najbardziej niewiarygodnych zbieg\u00f3w okoliczno\u015bci.<\/em> <em>Takie rzeczy mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 chyba tylko w Izraelu<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia Iris by\u0142a ran\u0105, kt\u00f3rej Lior nie m\u00f3g\u0142 otworzy\u0107. \u2013 <em>Nie chcia\u0142em o tym m\u00f3wi\u0107 ani pisa\u0107, ale rozmowy z Avim dzia\u0142a\u0142y na mnie terapeutycznie<\/em> \u2013 opowiada. Aktor miewa\u0142 koszmary po nakr\u0119ceniu pierwszych odcink\u00f3w. \u2013 <em>Nie\u0142atwo mi by\u0107 Doronem, a bliskim trudno ze mn\u0105 wytrzyma\u0107, gdy gram<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jestem \u017bydem? Czy arabskim \u017bydem?<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u0119\u017cczy\u017ani spotkali si\u0119 po latach w barze. Avi spyta\u0142 Liora, czy ma jakie\u015b marzenia. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce od dawna chcia\u0142 napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, scenariusz, w kt\u00f3rym uj\u0105\u0142by do\u015bwiadczenia z jednostki. Avi snu\u0142 podobne plany. \u2013 <em>Chcieli\u015bmy opowiedzie\u0107 o Palesty\u0144czykach, co w Izraelu nie by\u0142o zbyt sexy. Pragn\u0119li\u015bmy pokaza\u0107 Izraelczykom to, do czego nie maj\u0105 dost\u0119pu<\/em> \u2013 opowiada Lior.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 <em>Mamy podobny background, s\u0142yszeli\u015bmy w domach te same j\u0119zyki, s\u0142uchali\u015bmy tych samych arabskich piosenek<\/em>. <em>Mieli\u015bmy w rodzinie tak\u0105 dyskusj\u0119, czy jestem \u017bydem Mizrachi, czy mo\u017ce arabskim. Ja uwa\u017cam si\u0119 za arabskiego \u017byda, bo m\u00f3j baga\u017c kulturowy jest dok\u0142adnie taki sam jak<\/em> <em>dowolnego Araba na Bliskim Wschodzie <\/em>\u2013 dodaje Avi<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Serial dla kobiet czy m\u0119\u017cczyzn?<\/h2>\n\n\n\n<p>Kod kulturowy po\u0142\u0105czy\u0142 ich obu. I alkohol. \u2013<em> W zasadzie \u201eFauda\u201d narodzi\u0142a si\u0119 z kaca<\/em> \u2013 \u015bmieje si\u0119 Avi. Sukces nie przyszed\u0142 szybko. Dwa pierwsze spotkania w najwi\u0119kszej firmie producenckiej w Izraelu okaza\u0142y si\u0119 klap\u0105. \u201eCo, jeste\u015b cykorem?<em>\u201d<\/em> \u2013 szydzi\u0142 Avi z Liora, gdy ten po nieudanym spotkaniu wieszczy\u0142, \u017ce mo\u017ce telewizja ma racj\u0119, a ich serial do niczego si\u0119 nie nadaje.<\/p>\n\n\n\n<p>Od kolejnego nadawcy te\u017c us\u0142yszeli &#8222;nie&#8221;, bo po\u0142owa kwestii jest wypowiadana po arabsku. Nast\u0119pny by\u0142 zachwycony, ale <em>\u201e<\/em>nie mia\u0142 pieni\u0119dzy<em>\u201d<\/em>. Na spotkaniu z kana\u0142em satelitarnym Yes trzy panie by\u0142y bardzo sceptyczne, a m\u0119\u017cczyzna zachwycony. \u2013 <em>Twierdzi\u0142y, \u017ce serial b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 tylko m\u0119\u017cczy\u017ani &#8211; <\/em>opowiada Avi. Z bada\u0144 po emisji pierwszego sezonu wysz\u0142o, \u017ce obejrza\u0142o go wi\u0119cej kobiet ni\u017c m\u0119\u017cczyzn. \u2013 <em>Zapewne z mojego powodu<\/em> \u2013 \u015bmieje si\u0119 Lior.<\/p>\n\n\n\n<p>Sukces w 2015 r. zaskoczy\u0142 ich obu. Izraelczycy zachwycili si\u0119 serialem i obsad\u0105. \u2013 <em>Po jednym z przyj\u0119\u0107 wyszli\u015bmy z telewizji, a tam 10 os\u00f3b wrzeszczy: &#8222;Waaalid!&#8221;<\/em> \u2013 m\u00f3wi Avi o Shadim Ma&#8217;ari, jednym z serialowych Hamasowc\u00f3w. Du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy si\u0119 te\u017c odgrywaj\u0105ca rol\u0119 lekarki Hiszam Sulliman czy Firas Nassar z sezonu drugiego, zaliczony do grona 10 najseksowniejszych m\u0119\u017cczyzn w Izraelu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawe, \u017ce serial sta\u0142 si\u0119 niezwykle popularny te\u017c w krajach arabskich: jest na pierwszym miejscu Netflixa w Libanie, w pierwszej pi\u0105tce w Jordanii i Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Lior dostaje wiadomo\u015bci od ludzi ze \u015bwiata arabskiego, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce po raz pierwszy zaczynaj\u0105 rozumie\u0107 Izraelczyk\u00f3w i im wsp\u00f3\u0142czu\u0107: &#8211; <em>To samo s\u0142ysz\u0119 od prawicowc\u00f3w izraelskich. M\u00f3wi\u0105, \u017ce po seansie zacz\u0119li wsp\u00f3\u0142czu\u0107 Palesty\u0144czykom<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdaniem Aviego &#8222;Fauda&#8221; staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 dyskursu, a inspiruj\u0105co dzia\u0142a zw\u0142aszcza w Libanie: \u2013 <em>Skoro Nasrallah wzywa do bojkotu ameryka\u0144skich produkt\u00f3w, a \u201eFauda\u201d odnosi sukces, to mo\u017ce ju\u017c go tam tak bardzo nie s\u0142uchaj\u0105?<\/em> \u2013 zastanawia si\u0119 Avi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nie wszystkim podoba si\u0119 \u201eFauda\u201d <\/h2>\n\n\n\n<p>Ale nie wszyscy podzielaj\u0105 t\u0119 opini\u0119. Kilka dni temu w \u201eHa&#8217;aretz\u201d ukaza\u0142 si\u0119 tekst palesty\u0144skiego dzia\u0142acza pokojowego Georege&#8217;a Zeidana, kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce serial jest \u201eignorancki, nieuczciwy, ale te\u017c smutno absurdalny i podburza przeciw Palesty\u0144czykom\u201d. Zeidan wzi\u0105\u0142 na warsztat trzeci sezon serialu. <strong>[UWAGA, TERAZ SPOILERY]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Doron z zespo\u0142em przedostaj\u0105 si\u0119 do Gazy, \u017ceby tropi\u0107 przyw\u00f3dc\u00f3w Hamasu i odbi\u0107 dw\u00f3ch porwanych nastolatk\u00f3w. Zdaniem Zeidana niedostatecznie oddano realia \u017cycia w Gazie, gdzie 54 proc. ludzi ma problem z dost\u0119pem do jedzenia, 90 proc. do czystej wody, 90 proc. si\u0119ga bezrobocie m\u0142odych. Aktywista krytykuje niuanse, jak j\u0119zyk czy scena z biznesmenami (przyjechali na \u015blub jednego z nich). Zdaniem Zeidana to niewiarygodne &#8211; od razu zostaliby zdemaskowani (je\u015bli ju\u017c kupcy z Zachodniego Brzegu dostaliby pozwolenie na wjazd do Gazy, to byliby zapewne zamo\u017cni i nie poruszaliby si\u0119 brudnym samochodem dostawczym). Zdaniem krytyka serial pomija, \u017ce izraelska armia w Gazie zabija cywil\u00f3w, tak\u017ce dzieci. Tymczasem bohaterowie portretowani s\u0105 jako zatroskani o los Palesty\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Avi: \u2013 <em>Spodziewali\u015bmy si\u0119, \u017ce nie wszystkim si\u0119 spodoba. Mo\u017cna nam zarzuca\u0107, \u017ce jeste\u015bmy rasistowscy, ale liczby nie k\u0142ami\u0105. Ludzie chc\u0105 to ogl\u0105da\u0107<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Lior: \u2013 <em>Jeste\u015bmy Izraelczykami, syjonistami, byli\u015bmy w armii. Piszemy jako Izraelczycy, nie mo\u017cemy pisa\u0107 jako Palesty\u0144czycy. Chcemy pokaza\u0107 Palesty\u0144czyk\u00f3w uczciwie: nawet terrory\u015bci maj\u0105 swoje \u017cycie, mi\u0142o\u015bci, przyjaci\u00f3\u0142. Mo\u017cesz napisa\u0107 sw\u00f3j serial. Mam tylko nadziej\u0119, \u017ce tak samo sportretujesz Izraelczyk\u00f3w, jak my sportretowali\u015bmy Palesty\u0144czyk\u00f3w<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Na serial spad\u0142a te\u017c krytyka z samego Izraela. Niekt\u00f3rym nie podoba si\u0119, \u017ce film \u201ehumanizuje wroga\u201d. \u2013 <em>To ciekawe, \u017ce dla lewicy serial jest lewicowy, a dla prawicy &#8211; prawicowy<\/em> \u2013 m\u00f3wi Lior. Avi: \u2013 <em>Jedna z zasad dziennikarskich brzmi: je\u015bli jeste\u015b krytykowany z obu stron, to znaczy, \u017ce wykona\u0142e\u015b dobr\u0105 robot\u0119<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tw\u00f3rcy &#8222;Faudy&#8221;, jednego z najpopularniejszych izraelskich seriali ostatnich lat, czerpali z wielu osobistych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4691,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,157],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4685"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4685"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4726,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4685\/revisions\/4726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}