sprawozdawczyni ONZ Agnes Callamard<\/a>, twierdz\u0105cej, \u017ce Chaszod\u017cd\u017ci pad\u0142 ofiar\u0105 zaplanowanej zbrodni, domagaj\u0105cej si\u0119 mi\u0119dzynarodowego \u015bledztwa i obj\u0119cia ksi\u0119cia sankcjami. Bezskutecznie. Ju\u017c wtedy si\u0119 m\u00f3wi\u0142o, \u017ce ani saudyjski, ani turecki wymiar sprawiedliwo\u015bci nie spe\u0142niaj\u0105 standard\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nSprawa jest oburzaj\u0105ca z wielu powod\u00f3w. Obywatel ginie na terenie konsulatu swojego kraju, cho\u0107 s\u0142u\u017cby powinny zapewni\u0107 mu wszelk\u0105 ochron\u0119. Ale dziennikarz narazi\u0142 si\u0119 w\u0142adzom, bo pisa\u0142 krytyczne teksty w ameryka\u0144skim dzienniku. To wystarczy\u0142o. Z dost\u0119pnych wiadomo\u015bci wynika, \u017ce morderstwo by\u0142o bardzo brutalne, cia\u0142o Chaszod\u017cd\u017ciego po\u0107wiartowano i usuni\u0119to. Do dzi\u015b go nie odnaleziono. Przez kilkana\u015bcie dni Saudyjczycy uparcie przekonywali, \u017ce m\u0119\u017cczyzna opu\u015bci\u0142 konsulat. Ale nie by\u0142o na to \u017cadnych dowod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Od pocz\u0105tku Turcja domaga\u0142a si\u0119 ekstradycji zamieszanych w t\u0119 zbrodni\u0119 Saudyjczyk\u00f3w, ale ju\u017c dzi\u015b wiadomo, \u017ce \u017caden z 20 oskar\u017conych, kt\u00f3rych proces w\u0142a\u015bnie si\u0119 zacz\u0105\u0142, nie stawi si\u0119 w s\u0105dzie. Arabia Saudyjska odm\u00f3wi\u0142a ekstradycji, argumentuj\u0105c, \u017ce przeprowadzi\u0142a w\u0142asny proces. Tyle \u017ce by\u0142 tajny, nie podano do wiadomo\u015bci nawet nazwisk oskar\u017conych. Dla ka\u017cdego wyznaczono obro\u0144c\u0119 z urz\u0119du, ale \u017caden nie ma kontaktu z klientem.<\/p>\n\n\n\n
Prokuratura 15 osobom zarzuca zab\u00f3jstwo z premedytacj\u0105, a pi\u0119ciu kolejnym – zaplanowanie zbrodni. W\u015br\u00f3d oskar\u017conych jest dw\u00f3ch najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w ksi\u0119cia, by\u0142y zast\u0119pca szefa wywiadu Ahmed al-Asiri, by\u0142y doradca s\u0105du kr\u00f3lewskiego Saud al-Qahtani, jest Maher Mutreb, agent wywiadu, kt\u00f3ry cz\u0119sto towarzyszy\u0142 ksi\u0119ciu podczas zagranicznych podr\u00f3\u017cy, ekspert od medycyny s\u0105dowej Salah al-Tubaid\u017ci oraz Fahad al-Balawi, cz\u0142onek kr\u00f3lewskiej stra\u017cy. Saudyjczycy wypu\u015bcili zar\u00f3wno al-Asiriego, jaki i al-Qahtaniego.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszego dnia procesu w Stambule zeznawa\u0142a m.in. by\u0142a narzeczona dziennikarza Hatice Cengiz, a tak\u017ce kilkoro pracownik\u00f3w konsulatu. Pojawi\u0142o si\u0119 kilka nowych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re tylko dodaj\u0105 sprawie grozy.<\/p>\n\n\n\n
Jak zezna\u0142 zatrudniony jako z\u0142ota r\u0105czka w konsulacie Zeki Demir, powiedziano mu, \u017ce w rezydencji konsula b\u0119dzie remont, wi\u0119c ma nie przychodzi\u0107. Wezwanie do pracy dosta\u0142 po po\u0142udniu, kazano mu rozpali\u0107 piec: \u201eBy\u0142o tam od pi\u0119ciu do sze\u015bciu os\u00f3b, atmosfera paniki\u2026 Jakby chcieli, \u017cebym wyszed\u0142 jak najszybciej\u201d. Za\u017cartowa\u0142, \u017ce gdyby kto\u015b wpad\u0142 do pieca, upiek\u0142by si\u0119 jak kebab. Gdy kilka dni p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 w konsulacie, marmur wygl\u0105da\u0142, jakby potraktowano go wybielaczem. Tureccy \u015bledczy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce piec mo\u017ce nagrza\u0107 si\u0119 do 1000 st. C, a w tej temperaturze po DNA nie zostaje \u015blad.<\/p>\n\n\n\n
Proces trwa, ale Agnes Callamard nadal wzywa do mi\u0119dzynarodowego \u015bledztwa. Uwa\u017ca, \u017ce wiele informacji ma USA, ale blokuje je Bia\u0142y Dom. Callamard ma nadziej\u0119, \u017ce podczas kolejnej rozprawy zaplanowanej na 24 listopada pojawi\u0105 si\u0119 w charakterze obserwator\u00f3w przedstawiciele innych pa\u0144stw. Ze zdziwieniem odnotowa\u0142a, \u017ce na pierwsz\u0105 nikt si\u0119 nie pofatygowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Powszechnie wiadomo, \u017ce turecki wymiar sprawiedliwo\u015bci pomaga si\u0119 pozby\u0107 politycznych przeciwnik\u00f3w. Od czasu rzekomego puczu przeciw Erdo\u011fanowi w wi\u0119zieniach wyl\u0105dowa\u0142o ok. 80 tys. os\u00f3b, ok. 150 tys. usuni\u0119to z urz\u0119d\u00f3w, uniwersytet\u00f3w itd. Co wa\u017cne i symboliczne, gdy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces ws. Chaszod\u017cd\u017ciego, zapad\u0142 wyrok w innej wa\u017cnej sprawie. By\u0142ego szefa tureckiego oddzia\u0142u Amnesty International Tanera Kilica s\u0105d skaza\u0142 na ponad sze\u015b\u0107 lat wi\u0119zienia za rzekom\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji terrorystycznej, a trzech innych dzia\u0142aczy praw cz\u0142owieka – na 25 miesi\u0119cy za domniemane wsparcie takiej organizacji. Turecki oddzia\u0142 AI poinformowa\u0142 na Twitterze, \u017ce siedmiu innych oskar\u017conych, aresztowanych trzy lata temu w ramach represji po udaremnionym puczu, zosta\u0142o uniewinnionych.<\/p>\n\n\n\n
O co chodzi? W lipcu 2017 r. podczas warsztat\u00f3w na temat bezpiecze\u0144stwa cyfrowego na wyspie Buyukada u wybrze\u017cy Stambu\u0142u zatrzymano 10 os\u00f3b, w tym Kilicia. Zarzucono mu, \u017ce mia\u0142 w telefonie aplikacj\u0119 szyfruj\u0105c\u0105 ByLock, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do kontaktowania si\u0119 z mieszkaj\u0105cym w USA muzu\u0142ma\u0144skim kaznodziej\u0105 Fethullahem Gulenem, uwa\u017canym za m\u00f3zg operacji i inspiratora zamachu stanu w 2016 r. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Kilic nie mia\u0142 tej aplikacji i zosta\u0142 po 14 miesi\u0105cach aresztu warunkowo zwolniony. Teraz historia si\u0119 odwr\u00f3ci\u0142a. Wed\u0142ug dzia\u0142aczy praw cz\u0142owieka by\u0142 to proces polityczny i chodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie o uciszenie krytyk\u00f3w w\u0142adz.<\/p>\n\n\n\n
Callamard ma racj\u0119, domagaj\u0105c si\u0119 mi\u0119dzynarodowego \u015bledztwa i niezale\u017cnego s\u0105du. Dzi\u015b wydaje si\u0119 jednak, \u017ce mi\u0119dzynarodowa sprawiedliwo\u015b\u0107 te\u017c nie zostanie wymierzona.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W Turcji rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces 20 obywateli Arabii Saudyjskiej oskar\u017conych o zab\u00f3jstwo D\u017camala Chaszod\u017cd\u017ciego. Wymiar sprawiedliwo\u015bci ma jednak problem z w\u0142asnym wizerunkiem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4866,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7,216,229,62,22],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4864"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4878,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4864\/revisions\/4878"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}