Jonathan Pollard, by\u0142y analityk marynarki USA, sp\u0119dzi\u0142 30 lat w ameryka\u0144skim wi\u0119zieniu. Dzi\u015b wyl\u0105dowa\u0142 w Tel Awiwie, a powita\u0142 go sam premier Beniamin Netanjahu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u201eMo\u017cesz zacz\u0105\u0107 \u017cycie od nowa, na wolno\u015bci i w szcz\u0119\u015bciu. Jeste\u015b w domu\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 szef izraelskiego rz\u0105du do Pollarda, kt\u00f3ry z \u017con\u0105 Esther przylecia\u0142 do Izraela prywatnym odrzutowcem.<\/p>\n\n\n\n
Obecno\u015b\u0107 premiera na lotnisku Ben Guriona nie jest przypadkowa. To za jego pierwszej kadencji w fotelu premiera Pollard uzyska\u0142 izraelskie obywatelstwo. Bibi zabiega\u0142 o wcze\u015bniejsze zwolnienie Pollarda, ale kolejni prezydenci USA odmawiali u\u0142askawienia go. Zwolni\u0142 go dopiero Donald Trump, a media obieg\u0142a fotografia, na kt\u00f3rej Pollard przecina z \u017con\u0105 elektroniczn\u0105 bransoletk\u0119 na nadgarstku. Netanjahu wita\u0142 go z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem na ustach i dokumentami w d\u0142oni. Pollard uca\u0142owa\u0142 za\u015b ziemi\u0119 i wyrazi\u0142 dum\u0119 z \u201epa\u0144stwa i jego przyw\u00f3dcy\u201d. \u201eChcemy by\u0107 produktywnymi obywatelami tak szybko, jak to mo\u017cliwe\u201d \u2013 zapewni\u0142.<\/p>\n\n\n\n
\u201eW g\u0142\u00f3wnej siedzibie CIA w Langley, w stanie Wirginia, w korytarzu prowadz\u0105cym do toalet w tej cz\u0119\u015bci budynku, w kt\u00f3rej podczas oficjalnych wizyt przebywaj\u0105 go\u015bcie z zagranicy, wisi du\u017cy plakat przedstawiaj\u0105cy okrytego z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105 szpiega. To zdj\u0119cie Jonathana Jaya Pollarda. (\u2026) Przes\u0142anie tego plakatu, skierowane do pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cb wywiadowczych USA, wydaje si\u0119 jednoznaczne: nie r\u00f3bcie tego co on, a nie sko\u0144czycie jak on\u201d \u2013 pisali znani izraelscy dziennikarze Dan Raviv i Yossi Melman w ksi\u0105\u017cce \u201eSzpiedzy Mossadu i tajne wojny Izraela\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Pollard urodzi\u0142 si\u0119 w 1954 r. w \u017cydowskiej rodzinie w Teksasie. Studiuj\u0105c na Stanfordzie, przekonywa\u0142, \u017ce jest pu\u0142kownikiem izraelskiej armii, a przyjacio\u0142om opowiada\u0142, \u017ce Mossad przygotowuje go do misji w Ameryce. Wyk\u0142adowcy pono\u0107 uwa\u017cali, \u017ce ma wybuja\u0142\u0105 wyobra\u017ani\u0119. Dziwnym trafem podczas rekrutacji do pracy nie zwr\u00f3cono uwagi na ten specyficzny element jego biografii.<\/p>\n\n\n\n
W 1979 r. jako cywil zosta\u0142 analitykiem wywiadu w marynarce wojennej, pracowa\u0142 w dzia\u0142ach wywiadowczych i antyterrorystycznych. Wprawdzie zajmowa\u0142 si\u0119 papierkow\u0105 robot\u0105, ale mia\u0142 dost\u0119p do tajnych informacji i zdj\u0119\u0107 satelitarnych. Oraz inn\u0105 cenn\u0105 rzecz – tzw. kart\u0119 kuriersk\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dostawa\u0142 si\u0119 do tajnych archiw\u00f3w, a w dodatku m\u00f3g\u0142 zabiera\u0107 dokumenty do swojego biura.<\/p>\n\n\n\n
W 1984 r. pozna\u0142 si\u0119 w Nowym Jorku z Awiemem Sell\u0105, jednym z najlepszych izraelskich pilot\u00f3w. Zaciekawi\u0142 go opowie\u015bciami, \u017ce Stany nie dziel\u0105 si\u0119 z Izraelem istotnymi informacjami, np. w sprawie Iraku, kt\u00f3ry rozszerza\u0142 sw\u00f3j program broni chemicznej. Sella wiedzia\u0142, komu przekaza\u0107 takie informacje. \u00d3wczesny szef Mossadu nie chcia\u0142 nara\u017ca\u0107 si\u0119 Stanom, ale raport Selli trafi\u0142 te\u017c w r\u0119ce Rafiego Eitana, kieruj\u0105cego wtedy Lakamem, ma\u0142\u0105 agencj\u0105 ministerstwa obrony, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 szpiegostwem technologicznym i nuklearnym. Eitan dojrza\u0142 w Pollardzie szans\u0119 na rozw\u00f3j swojej kom\u00f3rki, cho\u0107 USA uznaj\u0105 Izrael za sojusznika i obowi\u0105zuje zasada, by nie zatrudnia\u0107 \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w szpiegowanym kraju. Oficerem prowadz\u0105cym Pollarda zosta\u0142 \u201eAwi\u201d Sella.<\/p>\n\n\n\n
Pollard przekazywa\u0142 informacje w zamian za wynagrodzenie i podr\u00f3\u017ce, a nawet wart 10 tys. dol. pier\u015bcionek z szafirem i diamentem, kt\u00f3ry w Pary\u017cu upatrzy\u0142a sobie przysz\u0142a jego \u017cona. Dosta\u0142 poza tym 10 tys. w got\u00f3wce, a co miesi\u0105c 1,5 tys. dol. trafia\u0142o na jego konto w szwajcarskim banku. Plan obejmowa\u0142 dziesi\u0119\u0107 lat wsp\u00f3\u0142pracy, na koniec agent mia\u0142 wyjecha\u0107 do Izraela.<\/p>\n\n\n\n
Pollard przekaza\u0142 Izraelczykom tysi\u0105ce dokument\u00f3w. Informacje te doprowadzi\u0142y m.in. do ataku na siedzib\u0119 OWP w Tunezji, w kt\u00f3rym zgin\u0119\u0142o ok. 60 os\u00f3b. Oraz dane o najnowszych systemach broni kupionych przez arabskich s\u0105siad\u00f3w Izraela: Egipt, Jordani\u0119 i Arabi\u0119 Saudyjsk\u0105; opisy syryjskiej broni chemicznej czy rosyjskich dostaw na Bliskim Wschodzie. Dokumenty Pollard mia\u0142 przekazywa\u0107 co drugi pi\u0105tek w waszyngto\u0144skim mieszkaniu nale\u017c\u0105cym do ameryka\u0144skiego \u017byda, prawnika pracuj\u0105cego w Izraelu.<\/p>\n\n\n\n
Jak wpad\u0142? Przez zm\u0119czenie i nieostro\u017cno\u015b\u0107. Na kilku drobnych k\u0142amstwach przy\u0142apa\u0142 go szef. Przygl\u0105da\u0142 si\u0119 wi\u0119c podw\u0142adnemu, kt\u00f3ry mia\u0142 na biurku sterty dokument\u00f3w niekoniecznie zwi\u0105zanych z bie\u017c\u0105c\u0105 prac\u0105. W jego biurze zainstalowano kamery. 18 listopada 1985 r. szpiega zatrzymano i przes\u0142uchano, pono\u0107 powiedzia\u0142, \u017ce ujawni ca\u0142\u0105 siatk\u0119 szpiegowsk\u0105. Mia\u0142 prawo zadzwoni\u0107 do \u017cony – przekaza\u0142 jej um\u00f3wiony sygna\u0142 i zdo\u0142a\u0142 ostrzec Izraelczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w po\u015bpiechu opu\u015bcili USA.<\/p>\n\n\n\n
21 listopada 1985 r. Pollard pojawi\u0142 si\u0119 w fordzie mustangu przed bram\u0105 ambasady Izraela w Waszyngtonie w towarzystwie \u00f3wczesnej \u017cony Anny Henderson-Pollard. Mieli \u015bwiadectwa urodzenia, fotografie rodzinne, kota. Jak pisali Raviv z Melmanem, Pollard liczy\u0142, \u017ce uda mu si\u0119 uciec z kraju i zapewni\u0107 sobie bezpiecze\u0144stwo dzi\u0119ki immunitetowi dyplomatycznemu. Kiedy uchyli\u0142a si\u0119 brama, wjecha\u0142 na teren ambasady i prosi\u0142 o pomoc. Czeka\u0142o tam ju\u017c kilka aut z agentami FBI.<\/p>\n\n\n\n
Pollard by\u0142 podobno bardzo rozgoryczony, \u017ce Izraelczycy go wtedy nie uratowali. Ale rozgoryczeni byli tak\u017ce Amerykanie, kt\u00f3rzy w tym czasie realizowali tajny projekt Iran-Contras. Chodzi\u0142o o pr\u00f3b\u0119 odbicia zachodnich zak\u0142adnik\u00f3w przetrzymywanych przez Hezbollah w Libanie m.in. w zamian za przekazanie Iranowi – za po\u015brednictwem Izraela – ameryka\u0144skiej broni. Pieni\u0105dze na operacj\u0119 pochodzi\u0142y od Saudyjczyk\u00f3w, cz\u0119\u015b\u0107 mia\u0142a trafi\u0107 do buntownik\u00f3w z Contras walcz\u0105cych z lewicowym rz\u0105dem Nikaragui. Sprawa si\u0119 wyda\u0142a, gdy opisa\u0142a j\u0105 liba\u0144ska gazeta.<\/p>\n\n\n\n
Dwa lata p\u00f3\u017aniej Pollarda skazano na do\u017cywocie. Zosta\u0142 warunkowo zwolniony w 2015 r., ale musia\u0142 nosi\u0107 bransoletk\u0119. Mia\u0142 zakaz wyjazdu do Izraela i pracy w jakiejkolwiek firmie, kt\u00f3rej oprogramowanie nie podlega\u0142oby kontroli rz\u0105du USA. \u017bon\u0119 Pollarda skazano na pi\u0119\u0107 lat, wysz\u0142a po trzech.<\/p>\n\n\n\n
Rafi Eitan poda\u0142 si\u0119 do dymisji, agencj\u0119 Lakam rozwi\u0105zano, a \u00f3wczesny premier Izraela Szymon Peres umy\u0142 r\u0119ce, zapewniaj\u0105c, \u017ce nie mia\u0142 poj\u0119cia o tej operacji. Izraelczycy nie zamierzali chroni\u0107 swego szpiega. Wydali Amerykanom dokumenty, kt\u00f3re od niego dostali.<\/p>\n\n\n\n
Netanjahu podczas rozm\u00f3w z Palesty\u0144czykami w USA w 1998 r. pono\u0107 zgodzi\u0142 si\u0119 opu\u015bci\u0107 Zachodni Brzeg w zamian za uwolnienie Pollarda. Bill Clinton na to przysta\u0142, ale sprzeciwi\u0142 si\u0119 George Tenet, \u00f3wczesny szef CIA, kt\u00f3ry nie chcia\u0142, by odebrano to jako akt pob\u0142a\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Netanjahu ma na pewno pow\u00f3d do satysfakcji. Zw\u0142aszcza \u017ce na dokumentach, jakie przekaza\u0142 Pollardowi, jest jego prawdziwe nazwisko – Jonathan Pollard, a nie Danny Cohen, czyli nie fa\u0142szywa to\u017csamo\u015b\u0107, jak\u0105 stworzyli mu izraelscy agenci przed laty.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jonathan Pollard, by\u0142y analityk marynarki USA, sp\u0119dzi\u0142 30 lat w ameryka\u0144skim wi\u0119zieniu. Dzi\u015b wyl\u0105dowa\u0142 w Tel Awiwie, a powita\u0142 go sam premier Beniamin Netanjahu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5257,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[227,5,253],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5253"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5266,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5253\/revisions\/5266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}