Izraelczycy zn\u00f3w g\u0142osuj\u0105, a wyb\u00f3r maj\u0105 prosty: Bibi albo ka\u017cdy, tylko nie Bibi. W sumie to bardziej referendum.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Izraelczycy poczuli ostatnio na w\u0142asnej sk\u00f3rze, \u017ce szczepionki dzia\u0142aj\u0105 \u2013 zape\u0142ni\u0142y si\u0119 restauracje, pla\u017ce, kluby. Ludzie pr\u00f3buj\u0105 ju\u017c \u201enormalnie\u201d \u017cy\u0107. Wkr\u00f3tce najpewniej zostanie otwarte przej\u015bcie na Synaju, co pozwoli na wypady wakacyjne do Egiptu. \u015awietnie si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o: odmra\u017canie gospodarki zbiega si\u0119 z rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 w najbli\u017csz\u0105 sobot\u0119 \u015bwi\u0119tem Pesach, a jego istot\u0105 s\u0105 podr\u00f3\u017ce i odwiedziny u krewnych. W poprzednie wa\u017cne \u015bwi\u0119ta (Nowy Rok \u017bydowski, Jom Kippur i Sukkot) obowi\u0105zywa\u0142 lockdown, Izraelczycy byli w\u015bciekli i rozgoryczeni. Jeszcze jesieni\u0105 wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce kraj z pandemi\u0105 sobie nie radzi.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacj\u0119 odwr\u00f3ci\u0142y rozpocz\u0119te w grudniu szczepienia. Do dzi\u015b pierwsz\u0105 dawk\u0105 zaszczepiono prawie 5,2 mln os\u00f3b, dwiema – 4,5 mln (czyli po\u0142ow\u0119 ca\u0142ej populacji). W najbli\u017cszych miesi\u0105cach zaszczepiona zostanie najpewniej kolejna grupa \u2013 w wieku 12-16 lat (teraz szczepione s\u0105 osoby powy\u017cej 16. roku \u017cycia). Premier Beniamin Netanjahu wiedzia\u0142, co robi – szczepionki pomog\u0105 mu wygra\u0107 wybory albo przynajmniej ich nie przegra\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tyle \u017ce sytuacja gospodarcza i spo\u0142eczna jest z\u0142a, prawie 17 proc. Izraelczyk\u00f3w nie ma pracy (w por\u00f3wnaniu z zesz\u0142ym miesi\u0105cem bezrobocie nieco spad\u0142o), a to prawie 700 tys. os\u00f3b, lub jest na przymusowym bezp\u0142atnym urlopie. 130 tys. ludzi od marca zesz\u0142ego roku w og\u00f3le nie pracuje. Oczywi\u015bcie jest szansa, \u017ce wraz z pobudzaniem gospodarki poprawi\u0105 si\u0119 i te wska\u017aniki. Ale wybory s\u0105 ju\u017c dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja jest niebywale skomplikowana. Ze wzgl\u0119du na rozdrobnion\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105 i z\u0142o\u017cony system wyborczy nie jedna zwyci\u0119ska partia tworzy rz\u0105d, lecz co najmniej kilku koalicjant\u00f3w, potrzebnych, by zebra\u0107 minimum 61 mandat\u00f3w w 120-osobowym Knesecie. W wyborach startuje kilkadziesi\u0105t partii (teraz prawie 40!). Kraj jest jednym okr\u0119giem wyborczym, obowi\u0105zuje 3,25-proc. pr\u00f3g. O wej\u015bciu do parlamentu mo\u017ce zdecydowa\u0107 zaledwie kilkaset g\u0142os\u00f3w. \u2013 Dlatego do Knesetu mo\u017ce wej\u015b\u0107 12-13 partii<\/em> \u2013 m\u00f3wi Yohanan Plesner, szef Israel Democracy Institute. Organizacja proponuje zmieni\u0107 system tak, by to lider zwyci\u0119skiego ugrupowania automatycznie otrzymywa\u0142 misj\u0119 tworzenia rz\u0105du. Obecnie prezydent, wskazuj\u0105c kandydata na premiera, nie musi tego robi\u0107. \u2013 Zmiana ustabilizowa\u0142aby scen\u0119 polityczn\u0105 i sprzyja\u0142a powstaniu dw\u00f3ch du\u017cych blok\u00f3w partyjnych<\/em> \u2013 uwa\u017ca Plesner.<\/p>\n\n\n\n Na razie jest, jak jest. Izraelem targaj\u0105 kryzysy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do czwartych wybor\u00f3w parlamentarnych w ci\u0105gu niespe\u0142na dw\u00f3ch lat. Netanjahu od 12 lat jest premierem \u2013 mia\u0142 ust\u0105pi\u0107 w listopadzie tego roku i przekaza\u0107 stery Benny\u2019emu Gancowi. Ale zdecydowa\u0142 si\u0119 na radykalny ruch, czyli w\u0142a\u015bnie nowe wybory (oficjalnie dlatego, \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 zatwierdzi\u0107 bud\u017cetu). Kiedy misterny plan koalicji z liderem Niebiesko-Bia\u0142ych dochodzi\u0142 do skutku w maju 2020 r., by\u0142 obwarowany szeregiem bezpiecznik\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y zapobiec wymanewrowaniu Ganca z uk\u0142adu. Teoretycznie. W praktyce by\u0142y szef sztabu da\u0142 si\u0119 ogra\u0107 jak dziecko, wychodz\u0105c na dealu z Bibim jak Zab\u0142ocki na mydle \u2013 ugrupowanie z 30 mandatami uzyskanymi 2 marca 2020 r. wed\u0142ug obecnych sonda\u017cy mo\u017ce liczy\u0107 najwy\u017cej na cztery (to nie do ko\u0144ca \u015bcis\u0142e, bo Ganc by\u0142 w sojuszu z Jairem Lapidem i jego ugrupowaniem Jest Przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3re wed\u0142ug sonda\u017cy mo\u017ce liczy\u0107 na ok. 18 miejsc). Jakkolwiek liczy\u0107, Netanjahu zapobieg\u0142 przekazaniu mu w\u0142adzy, do tego skompromitowa\u0142 go i zmarginalizowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n Na ca\u0142ej operacji jako tako wyszed\u0142 tylko Lapid, kt\u00f3ry konsekwentnie sta\u0142 w kontrze wobec Bibiego i nie da\u0142 si\u0119 skusi\u0107 posadami w jego rz\u0105dzie (a Ganc, cho\u0107 zarzeka\u0142 si\u0119, \u017ce do rz\u0105du z premierem z zarzutami karnymi nie wejdzie, zmieni\u0142 zdanie). I to Lapid, a nie Ganc, jest dzi\u015b liderem opozycji (cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce wcale nie kandydatem na premiera).<\/p>\n\n\n\n No ale co z tego, mo\u017cna zapyta\u0107. Pytanie jest o tyle zasadne, \u017ce cho\u0107 ostatnie sonda\u017ce daj\u0105 blokowi Netanjahu maksymalnie 60 mandat\u00f3w (czyli wci\u0105\u017c brak jednego), a 51 proc. wyborc\u00f3w nie chce go w fotelu szefa rz\u0105du, to i tak jest najpopularniejszym kandydatem do tej roli. Mo\u017cna powiedzie\u0107: niewielu go lubi, ale inni s\u0105 lubiani jeszcze mniej. Netanjahu jako premiera chce 36 proc. respondent\u00f3w, Lapida 23 proc., Sa’ara 12, a Benneta 7 proc.<\/p>\n\n\n\n Sam Netanjahu w nosie ma, czy si\u0119 go lubi, czy nie \u2013 wa\u017cna jest skuteczno\u015b\u0107. Ma spore szanse. Cho\u0107 jak wspomnia\u0142am, odrobin\u0119 mu brakuje. Wed\u0142ug sonda\u017cy jego Likud mo\u017ce liczy\u0107 na 32 mandaty, partia Lapida – 18, Prawica Naftalego Bennetta – 9, Nowa Nadzieja Gideona Sa\u2019ara – 9 (notabene<\/em> to by\u0142y rywal Netanjahu z Likudu), Zjednoczona Lista, cho\u0107 po odej\u015bciu jednej arabskiej partii ju\u017c nie taka zjednoczona \u2013 8, Szas \u2013 8, Zjednoczony Judaizm Tory – 7, Nasz Dom Izrael Awigdora Libermana \u2013 7, Partia Pracy – 6. Na kraw\u0119dzi progu balansuj\u0105 Niebiesko-Biali, Religijny Syjonizm, Merec i arabska partia Ra\u2019am \u2013 wszystkie mog\u0142yby zdoby\u0107 cztery mandaty. Zw\u0142aszcza ta ostatnia jest ciekawa; to islamska partia konserwatywna, kt\u00f3rej lider Mansur Abbas nie wykluczy\u0142 jakiej\u015b wsp\u00f3\u0142pracy z Netanjahu po wyborach.<\/p>\n\n\n\n Sojusz Lapida, Sa’ara, Libermana i Bennetta jest mo\u017cliwy, ale bez partii religijnych ma\u0142o realny (jak mia\u0142yby si\u0119 dogada\u0107 z do szpiku \u015bwieckim ugrupowaniem Lapida?).<\/p>\n\n\n\n W tej chwili nie jest pewne, czy Netanjahu i jego tradycyjni sojusznicy (g\u0142\u00f3wnie partie religijne) zdo\u0142aj\u0105 zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Tyle \u017ce blok \u201ewszyscy tylko nie Bibi\u201d ma na to jeszcze mniejsze szanse \u2013 si\u0142\u0105 rzeczy musia\u0142by obj\u0105\u0107 partie arabskie, co niekt\u00f3rym (np. Libermanowi) wydaje si\u0119 nie do przyj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n W gr\u0119 wchodz\u0105 te\u017c… kolejne wybory. Nawet je\u015bli nikt nie ma na nie ochoty. Je\u015bli nie uda si\u0119 zbudowa\u0107 zaplecza z 61 pos\u0142ami, innego wyj\u015bcia nie b\u0119dzie.<\/p>\n\n\n\n Dop\u00f3ki nie zostan\u0105 podane oficjalne rezultaty wybor\u00f3w, nic nie jest wykluczone. W tej kwestii te\u017c zreszt\u0105 mo\u017ce by\u0107 inaczej ni\u017c ostatnio. Wyniki mog\u0105 sp\u0142yn\u0105\u0107 nawet z kilkunastodniowym op\u00f3\u017anieniem \u2013 ze wzgl\u0119du na \u015bwi\u0119to Pesach, ale i zwi\u0119kszon\u0105 liczb\u0119 tzw. podw\u00f3jnych kopert, czyli os\u00f3b, kt\u00f3re odda\u0142y g\u0142os inaczej ni\u017c do urny w dniu wybor\u00f3w (dyplomaci, \u017co\u0142nierze, wi\u0119\u017aniowie, pacjenci, osoby na kwarantannie, w domach opieki \u2013 mo\u017ce ich by\u0107 nawet 600 tys., to za\u015b oznacza nawet 15 mandat\u00f3w). G\u0142osy trafi\u0105 do siedziby Centralnej Komisji Wyborczej w Knesecie i zostan\u0105 policzone dopiero po przeliczeniu tych zebranych z urn.<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142y proces wy\u0142aniania rz\u0105du mo\u017ce si\u0119 op\u00f3\u017ani\u0107 te\u017c ze wzgl\u0119du na prezydenta. Riwlin og\u0142osi\u0142 ju\u017c, \u017ce odczeka ko\u0142o dw\u00f3ch tygodni, zanim rozpocznie konsultacje, kt\u00f3re wy\u0142oni\u0105 kandydata na premiera (prezydent spotyka si\u0119 w Knesecie ze wszystkimi partyjnymi liderami, ci za\u015b sk\u0142adaj\u0105 na jego r\u0119ce rekomendacje ws. szefa rz\u0105du).<\/p>\n\n\n\n Jeszcze przez d\u0142ugi czas mo\u017cemy si\u0119 nie dowiedzie\u0107, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0107 w Izraelu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Izraelczycy zn\u00f3w g\u0142osuj\u0105, a wyb\u00f3r maj\u0105 prosty: Bibi albo ka\u017cdy, tylko nie Bibi. W sumie to bardziej referendum.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5363,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[227,231,252,5,68,225],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5360"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5376,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5360\/revisions\/5376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Trzy scenariusze wyborcze<\/h2>\n\n\n\n