
{"id":6222,"date":"2024-01-01T19:13:29","date_gmt":"2024-01-01T18:13:29","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=6222"},"modified":"2024-01-01T20:06:42","modified_gmt":"2024-01-01T19:06:42","slug":"historyczny-wyrok-sadu-najwyzszego-w-izraelu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2024\/01\/01\/historyczny-wyrok-sadu-najwyzszego-w-izraelu\/","title":{"rendered":"Historyczny wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego w Izraelu"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 poprawk\u0119 do quasi-konstytucji Izraela przeforsowan\u0105 przez rz\u0105d Beniamina Netanjahu.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Ten wyrok jest precedensem. SN uzna\u0142 <em>de facto<\/em>, \u017ce ma prawo orzeka\u0107, czy dana poprawka do tzw. ustaw zasadniczych (Izrael nie ma formalnej konstytucji) jest z nimi zgodna, i po raz pierwszy stwierdzi\u0142, \u017ce w tym wypadku ustawa o tzw. racjonalno\u015bci zgodna z nimi nie jest. Batalia o reform\u0119 s\u0105downictwa ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 niemal ca\u0142y zesz\u0142y rok, a\u017c do tragicznej napa\u015bci Hamasu 7 pa\u017adziernika, gdy protesty zesz\u0142y na dalszy plan. Izraelczycy uznali, \u017ce w czasie wojny, kiedy w Gazie s\u0105 przetrzymywani zak\u0142adnicy, musz\u0105 skupi\u0107 si\u0119 na tym.<\/p>\n\n\n\n<p>Sprawa przeforsowanej w lipcu ustawy, kt\u00f3ra zakazywa\u0142a S\u0105dowi Najwy\u017cszemu badania decyzji rz\u0105du i ministr\u00f3w pod k\u0105tem tzw. racjonalno\u015bci, bieg\u0142a jednak swoim trybem. Wnioskodawcy i prokurator generalna uwa\u017cali, \u017ce odebranie s\u0105dowi tego uprawnienia da rz\u0105dowi nieograniczone uprawnienia i godzi w istot\u0119 pa\u0144stwa demokratycznego. Rz\u0105d twierdzi\u0142, \u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy nie ma prawa bada\u0107 konstytucyjno\u015bci ustaw, bo Kneset mu go nie przyzna\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W filozofii ultranacjonalistycznego i skrajnie religijnego rz\u0105du kluczowe wydaje si\u0119 przekonanie, \u017ce rz\u0105d jest przed\u0142u\u017ceniem woli suwerena (sk\u0105d my to znamy?), a skoro suweren go wybra\u0142, to znaczy, \u017ce ma niejako odg\u00f3rnie zapewnione b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Wielu Izraelczyk\u00f3w nie zgadza\u0142o si\u0119 na takie rozumienie ich roli jako suwerena. Nie pozwala\u0142o rozmontowa\u0107 jednego z najwa\u017cniejszych bezpiecznik\u00f3w systemu, jakim jest S\u0105d Najwy\u017cszy (a dok\u0142adnie Wysoki Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci zajmuj\u0105cy si\u0119 przegl\u0105dem praw i decyzji rz\u0105du).<\/p>\n\n\n\n<p>Poniedzia\u0142kowa decyzja s\u0105du zosta\u0142a uznana przez jednego z g\u0142\u00f3wnych wnioskodawc\u00f3w petycji Ruchu na Rzecz Jako\u015bci Rz\u0105dzenia za zwyci\u0119stwo tych, kt\u00f3rzy bronili demokracji w Izraelu. Strona rz\u0105dowa przyj\u0119\u0142a raczej wstrzemi\u0119\u017aliwe stanowisko. Minister sprawiedliwo\u015bci Jariv Levin uzna\u0142, \u017ce s\u0105d zagarn\u0105\u0142 uprawnienia tr\u00f3jw\u0142adzy, ale i przyzna\u0142, \u017ce w czasie wojny rz\u0105d b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 odpowiedzialnie i pow\u015bci\u0105gliwie. By\u0142y sygna\u0142y, \u017ce rz\u0105d nie b\u0119dzie respektowa\u0142 wyroku, ale w obliczu krytyki po ataku 7 pa\u017adziernika jego pozycja zdecydowanie os\u0142ab\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak naprawd\u0119 testem dla rz\u0105du i demokracji b\u0119dzie tzw. dzie\u0144 po, nie tylko w Gazie, ale i w kraju. Je\u015bli rz\u0105d b\u0119dzie kontestowa\u0142 wyrok, Izrael pogr\u0105\u017cy si\u0119 w kolejnym kryzysie prawnym i chaosie. Na demonstracjach przeciwko reformom s\u0105dowym cz\u0119sto by\u0142o s\u0142ycha\u0107 has\u0142o: \u201eJariv Levin ze lo Polin\u201d (Jarivie Levininie, to nie jest Polska). W sensie: \u201enie chcemy, \u017ceby w Izraelu by\u0142o jak w Polsce\u201d. Nierespektowanie konstytucji i orzecze\u0144 s\u0105d\u00f3w krajowych i europejskich wp\u0119dzi\u0142o nas w ogromne problemy, co obserwujemy cho\u0107by na przyk\u0142adzie sytuacji w mediach publicznych. Izrael nie chce i\u015b\u0107 t\u0105 drog\u0105, co Izraelczycy udowadniali, wychodz\u0105c co tydzie\u0144 na ulice. Wojna kiedy\u015b si\u0119 sko\u0144czy i zobaczymy, w jakim kraju si\u0119 obudz\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 poprawk\u0119 do quasi-konstytucji Izraela przeforsowan\u0105 przez rz\u0105d Beniamina Netanjahu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6224,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6222"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6227,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6222\/revisions\/6227"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}