Oskar\u017cyciel: RPA. Zarzut: ludob\u00f3jstwo. Mo\u017cliwe kroki MTS: nakaz wstrzymania wojny w Gazie. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
RPA wnios\u0142a skarg\u0119 do Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci w Hadze przeciwko Izraelowi pod koniec 2023 r. Oskar\u017cy\u0142a w niej Izrael o \u201eakty ludob\u00f3jstwa wobec narodu palesty\u0144skiego w Strefie Gazy\u201d. Co wi\u0119cej, z\u0142o\u017cy\u0142a te\u017c wniosek o zastosowanie \u015brodka tymczasowego, by powstrzyma\u0107 Izrael przed pope\u0142nianiem akt\u00f3w ludob\u00f3jstwa, w praktyce zaprzestanie inwazji w Gazie i zawieszenie broni. Wniosek ten w Izraelu zosta\u0142 przyj\u0119ty \u017ale, by nie powiedzie\u0107 z furi\u0105. MSZ wyda\u0142 komunikat, w kt\u00f3rym nazwa\u0142 oskar\u017cenia oszczerstwem i \u201eodrzuci\u0142 je z obrzydzeniem\u201d, stwierdzaj\u0105c, \u017ce \u201elud Gazy nie jest wrogiem Izraela\u201d. Tu pewien niuans \u2013 Izrael u\u017cy\u0142 okre\u015blenia \u201elud Gazy\u201d, a nie nar\u00f3d, cho\u0107 w samym wniosku Pretorii mowa o dzia\u0142aniach Izraela o charakterze ludob\u00f3jstwa, gdy\u017c \u201etowarzyszy im szczeg\u00f3lny zamiar zniszczenia Palesty\u0144czyk\u00f3w w Gazie, jako cz\u0119\u015bci szerszej, narodowej, rasowej i etnicznej grupy Palesty\u0144czyk\u00f3w\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Przes\u0142uchania przed MTS zaczynaj\u0105 si\u0119 w czwartek i b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter precedensowy \u2013 Izrael zosta\u0142 oskar\u017cony o ludob\u00f3jstwo po raz pierwszy. Postanowi\u0142 si\u0119 te\u017c broni\u0107 za pomoc\u0105 brytyjskiego adwokata Malcolma Shawa. Izrael skorzysta\u0142 r\u00f3wnie\u017c z prawa powo\u0142ania do 15-osobowego sk\u0142adu przedstawiciela swojego kraju, gdy\u017c w obecnym sk\u0142adzie nie zasiada\u0142 \u017caden Izraelczyk (RPA zrobi\u0142a to samo). I tu Beniamin Netanjahu zdecydowa\u0142 si\u0119 na bardzo ciekawy ruch \u2013 wyznaczy\u0142 Aharona Baraka, legendarnego prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego w Izraelu. To Barak uwa\u017cany jest za ojca tzw. rewolucji konstytucyjnej (tzw. ustawy zasadnicze maj\u0105 by\u0107 traktowane jako konstytucja, cho\u0107 takimi nie s\u0105, a prawo do r\u00f3wno\u015bci, wolno\u015bci zatrudnienia i wolno\u015bci s\u0142owa maj\u0105 by\u0107 nadrz\u0119dnymi warto\u015bciami).<\/p>\n\n\n
Ostatnio za\u015b okaza\u0142 si\u0119 zagorza\u0142ym krytykiem proponowanych przez rz\u0105d Netanjahu tzw. reform s\u0105dowych. Z tego powodu jego nominacja zosta\u0142a przyj\u0119ta wrogo przez koalicjant\u00f3w Bibiego, zw\u0142aszcza Becalela Smotricza i Itamara Ben Gvira. Smotricz oburzy\u0142 si\u0119 na to, \u017ce premier podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 bez konsultacji, a wskazanie \u201ecz\u0142owieka honorowego\u201d do tej funkcji uzna\u0142 za b\u0142\u0105d. Rzeczywi\u015bcie, najgorsze, co si\u0119 mo\u017ce zdarzy\u0107, to s\u0119dzia z honorem. Zdecydowanie lepszy jest taki bez honoru. <\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107, o co tak naprawd\u0119 mog\u0142o chodzi\u0107 ministrowi finans\u00f3w. Obstawia\u0142abym, \u017ce o to, i\u017c \u201ehonorowy\u201d s\u0119dzia Barak b\u0119dzie ca\u0142kowicie odporny na wp\u0142ywy i niesterowalny. Bo jak wiadomo, niekt\u00f3rzy chcieliby, by s\u0119dziowie byli na telefon. Ci z \u201ehonorem\u201d zdecydowanie gorzej rokuj\u0105 dla ludzi pokroju Smotricza czy Ben Gvira, kt\u00f3rzy najch\u0119tniej zr\u00f3wnaliby Gaz\u0119 z ziemi\u0105, 2 mln mieszka\u0144c\u00f3w skazali na \u201edobrowoln\u0105 emigracj\u0119\u201d, a niekt\u00f3rzy z ich partii nie mieliby nic przeciwko zrzucenia na Gaz\u0119 bomby atomowej. Cokolwiek nie my\u015ble\u0107 o Netanjahu, tym razem chyba dobrze zrobi\u0142, \u017ce nie skonsultowa\u0142 si\u0119 z koalicjantami. <\/p>\n\n\n\n
S\u0119dzia Barak jest bowiem gwarantem niezawis\u0142o\u015bci i prawniczej klasy. Jedynie pozbawieni z\u0142ej woli mogliby zarzuci\u0107 mu stronniczo\u015b\u0107 i nieuczciwo\u015b\u0107. Z punktu widzenia tego post\u0119powania dla Izraela to dobra wiadomo\u015b\u0107. Izrael bardzo ceni sobie wizerunek na \u015bwiecie, a kto\u015b taki jak Aharon Barak na pewno s\u0142u\u017cy jego budowaniu. G\u0142\u00f3wnie zreszt\u0105 ze wzgl\u0119du na ten traktowany przez Smotricza z pogard\u0105 sw\u00f3j honor.<\/p>\n\n\n
Wracaj\u0105c jednak do sprawy przed MTS. Izrael ma z tym niew\u0105tpliwie k\u0142opot. Po pierwsze, Trybuna\u0142 ten jest g\u0142\u00f3wnym s\u0105dem ONZ i rozstrzyga spory mi\u0119dzy pa\u0144stwami (w odr\u00f3\u017cnieniu od Mi\u0119dzynarodowego Trybuna\u0142u Karnego, kt\u00f3ry siedzib\u0119 ma r\u00f3wnie\u017c w Hadze i zajmuje si\u0119 \u015bciganiem os\u00f3b oskar\u017conych o najci\u0119\u017csze zbrodnie). Na pocz\u0105tku MTS rozstrzygnie, czy ma jurysdykcj\u0119, by zaj\u0105\u0107 si\u0119 spraw\u0105 (wszystko wskazuje, \u017ce tak, gdy\u017c zar\u00f3wno RPA, jak i Izrael s\u0105 sygnatariuszami konwencji o ludob\u00f3jstwie, a zatem z automatu przys\u0142uguje im prawo do zapobiegania zbrodniom). Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludob\u00f3jstwa uchwalona przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ w grudniu 1948 r. powsta\u0142a jako reakcja na Holokaust i ludob\u00f3jstwo stosowane przez hitlerowskie Niemcy. Jej sygnatariuszami s\u0105 152 pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Droga do ostatecznego rozstrzygni\u0119cia jest d\u0142uga, sprawa mo\u017ce ci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119 latami. Jednak zanim do niego dojdzie, MTS mo\u017ce wyda\u0107 \u015brodek tymczasowy nakazuj\u0105cy wstrzymanie dzia\u0142a\u0144 zbrojnych. Tak sta\u0142o si\u0119 w marcu 2022 r., gdy Trybuna\u0142 na\u0142o\u017cy\u0142 taki \u015brodek na Rosj\u0119. Decyzja taka w teorii jest ostateczna i nale\u017cy si\u0119 do niej zastosowa\u0107, w praktyce jednak Trybuna\u0142 nie jest w stanie nikogo do tego zmusi\u0107, bo nie ma narz\u0119dzi wykonawczych. W praktyce wi\u0119c \u015brodek ten ma wi\u0119c bardziej wymiar wizerunkowy i polityczny (cho\u0107 i te nie s\u0105 bez znaczenia). Trybuna\u0142 mo\u017ce jednak zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Rady Bezpiecze\u0144stwa o na\u0142o\u017cenie np. sankcji (to jednak ze wzgl\u0119du na uk\u0142ad si\u0142 w tej instytucji jest ma\u0142o prawdopodobne). <\/p>\n\n\n\n
Przedstawiciele Izraela (politycy, wojskowi) wielokrotnie m\u00f3wili, \u017ce nie prowadz\u0105 wojny przeciwko mieszka\u0144com Gazy, lecz grupom zbrojnym. Liczba ofiar operacji militarnej coraz bardziej niepokoi Zach\u00f3d, w tym Francj\u0119, Wielk\u0105 Brytani\u0119, a tak\u017ce USA. Obecny w ostatnich dniach w Izraelu ameryka\u0144ski sekretarz stanu Antony Blinken wniosek RPA do MTS wprawdzie skrytykowa\u0142 i nazwa\u0142 bezpodstawnym, ale pono\u0107 w rozmowach z Netanjahu nalega\u0142 na ograniczenie liczby ofiar cywilnych w Gazie. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce sytuacja humanitarna w Gazie jest katastrofalna. I na pewno ten aspekt te\u017c b\u0119dzie rozpatrywany w Hadze. W swoim wniosku Pretoria zarzuca Izraelowi naruszenie Konwencji o ludob\u00f3jstwie, w tym pope\u0142nienie ludob\u00f3jstwa, pod\u017ceganie do ludob\u00f3jstwa, usi\u0142owanie ludob\u00f3jstwa i niekaranie za pod\u017ceganie do ludob\u00f3jstwa. RPA powo\u0142uje si\u0119 na du\u017c\u0105 liczb\u0119 palesty\u0144skich cywil\u00f3w zabitych podczas wojny oraz powa\u017cnie ograniczony dost\u0119p ludno\u015bci Gazy do \u017cywno\u015bci, wody i opieki medycznej, co wed\u0142ug RPA jest wynikiem zaplanowanego ludob\u00f3jstwa na Palesty\u0144czykach w Gazie. Skrajne wypowiedzi ministr\u00f3w Netanjahu pomaga za\u015b jej uzasadni\u0107 te zamiary, a to jest kluczowe w stawianiu zarzut\u00f3w o ludob\u00f3jstwo. Np. ta Itamara Ben Gvira, kt\u00f3ry upiera\u0142 si\u0119, \u017ce w zasadzie nale\u017cy postawi\u0107 znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy terrorystami a cywilami w Gazie<\/a>. \u201eKiedy m\u00f3wimy, \u017ce Hamas powinien zosta\u0107 zniszczony, mamy na my\u015bli tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy \u015bwi\u0119tuj\u0105, tych, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 i tych, kt\u00f3rzy rozdaj\u0105 s\u0142odycze \u2013 wszyscy oni s\u0105 terrorystami i oni r\u00f3wnie\u017c powinni zosta\u0107 zniszczeni\u201d. <\/p>\n\n\n\n