{"id":791,"date":"2014-08-13T14:17:02","date_gmt":"2014-08-13T12:17:02","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=791"},"modified":"2014-08-13T14:17:02","modified_gmt":"2014-08-13T12:17:02","slug":"scenariusze-dla-gazy-miedzy-koszmarem-a-utopia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2014\/08\/13\/scenariusze-dla-gazy-miedzy-koszmarem-a-utopia\/","title":{"rendered":"Scenariusze dla Gazy: mi\u0119dzy koszmarem a utopi\u0105"},"content":{"rendered":"

Za nami wojna, a mo\u017ce tylko kruche zawieszenie broni. Taka z prawdziw\u0105 krwi\u0105, ofiarami, wrogami, zburzonymi domami, polityk\u0105. Wszystko ju\u017c przerabiali\u015bmy. Pytanie, co dalej. Co b\u0119dzie z tym kawa\u0142kiem \u015bwiata?
\n
\nNie mam recepty, nie pracuj\u0119 dla rz\u0105du ani w Ramallah, ani w Jerozolimie, ani w mie\u015bcie Gaza. Nie udzielam rad, porad.\u00a0Zastanawiam si\u0119 jedynie, co b\u0119dzie w Gazie, co b\u0119dzie z Gaz\u0105. Takim kawa\u0142kiem \u015bwiata wi\u0119kszym nieco ni\u017c p\u00f3\u0142 Warszawy. W tej chwili widz\u0119 trzy g\u0142\u00f3wne scenariusze.<\/p>\n

1. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Palestyny.<\/strong> Izrael m\u00f3wi: bierzcie, co macie \u2013 Gaz\u0119 i Zachodni Brzeg \u2013 i rz\u0105d\u017acie. Miejcie swoje pa\u0144stwo, my b\u0119dziemy mie\u0107 swoje. B\u0119d\u0105 dwa pa\u0144stwa: Izrael i Palestyna.<\/p>\n

Jakie s\u0105 szanse powodzenia tego scenariusza? Po pierwsze, nale\u017cy wyznaczy\u0107 granice<\/strong>, w jakich pa\u0144stwo ma funkcjonowa\u0107 (co z osadnikami, ich drogami, polami, osiedlami, tymi w Hebronie, co z Dolin\u0105 Jordanu?). Po drugie, co z prawem powrotu<\/strong>? Ka\u017cdemu palesty\u0144skiemu dziecku wk\u0142ada si\u0119 do g\u0142owy idee powrotu do Palestyny, takiej sprzed 1948 r. Takiej, jakiej ju\u017c nie ma i nie b\u0119dzie. Jak ma wr\u00f3ci\u0107 5 milion\u00f3w Palesty\u0144czyk\u00f3w \u2013 zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce chc\u0105 wraca\u0107 do miejsca (Izraela), z kt\u00f3rego uciekli lub zostali wygnani? Jak Izrael mia\u0142by w og\u00f3le wch\u0142on\u0105\u0107 5 milion\u00f3w Palesty\u0144czyk\u00f3w, zgodzi\u0107 si\u0119 na odwr\u00f3cenie si\u0142? To nie wchodzi w gr\u0119. <\/p>\n

Po trzecie, co z wi\u0119\u017aniami-Palesty\u0144czykami, skazanymi lub aresztowanymi przez Izraelczyk\u00f3w? Nagle kilka tysi\u0119cy ludzi (w wi\u0119kszo\u015bci zaklasyfikowanych przez Izrael jako terrory\u015bci) mia\u0142oby wr\u00f3ci\u0107 do Palestyny? Co z osadnikami i osiedlami? <\/strong>Co z p\u00f3\u0142 milionem, albo i wi\u0119cej, Izraelczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy rozbudowuj\u0105 sw\u00f3j Izrael za murem? Co z drogami \u201etylko dla Izraelczyk\u00f3w\u201d, wod\u0105, Dolin\u0105 Jordanu, Hebronem? Nie m\u00f3wimy o kilku tysi\u0105cach osadnik\u00f3w ewakuowanych z Gazy, tylko p\u00f3\u0142 milionie ludzi. Plus terytorium poszatkowanym jak kapusta przed kiszeniem. Po ich poszatkowaniu na Zachodnim Brzegu zostaj\u0105 kawa\u0142ki palesty\u0144skie, kt\u00f3re nie bardzo klej\u0105 si\u0119 z reszt\u0105. Co ze statusem Wschodniej Jerozolimy?<\/strong> No bo czyja ona w ko\u0144cu jest? Czy da si\u0119 podzieli\u0107 Wzg\u00f3rze \u015awi\u0105tynne? Co ze Wschodni\u0105 Jerozolim\u0105, gdzie jak grzyby po deszczu wyrastaj\u0105 osiedla? Czy kto\u015b ma pomys\u0142, jak podzieli\u0107 cho\u0107by male\u0144k\u0105 Szymon ha-Cadyk?<\/p>\n

Co z tym wszystkim, skoro ostatnie wielomiesi\u0119czne, a ju\u017c w og\u00f3le wieloletnie negocjacje pokojowe na nic si\u0119 nie zda\u0142y, posypa\u0142y si\u0119 jak domek z kart, bo wyj\u0119cie dowolnego kawa\u0142ka zawala\u0142o ca\u0142\u0105 konstrukcj\u0119? Wiara w dopracowanie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wymaga dzi\u015b wiele optymizmu, i co tu du\u017co m\u00f3wi\u0107, naiwno\u015bci. To si\u0119 nie uda\u0142o do tej pory i nic nie wskazuje, \u017ceby mia\u0142o si\u0119 powie\u015b\u0107.<\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. Bruno, Flickr 2.0. by SA<\/p><\/div>\n

2. \u201ePlan Marshalla\u201d dla Gazy. <\/strong>Jakie\u015b dwa miliony obywateli w Gazie dzi\u015b \u017cyj\u0105 w poczuciu braku alternatywy. Hamas jest ich jedynym punktem: odniesienia, opieki socjalnej i bezpiecze\u0144stwa militarnego. St\u0142amszeni na tym skrawku ziemi, bez perspektyw, mieszka\u0144cy Gazy, kt\u00f3rym wali si\u0119 dom, kt\u00f3rzy od izraelskiego ostrza\u0142u trac\u0105 g\u0142\u00f3wnego \u017cywiciela rodziny albo ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 – nie maj\u0105 najmniejszego powodu, by ufa\u0107 Izraelczykom. O wy\u017cszych uczuciach tym bardziej zapomnijmy. To ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 przed sob\u0105 perspektyw\u0119 dok\u0142adnie tak samo beznadziejnego \u017cycia. Lub coraz bardziej beznadziejnego. <\/p>\n

\u015amier\u0107 ju\u017c w tych warunkach nie ma wielkich oczu. Ju\u017c nie ma tak wiele do stracenia. Gorzej ju\u017c by\u0142o. Ale czy mo\u017ce by\u0107 lepiej? Za ich \u017cycia? Je\u015bli wyobrazimy sobie taki utopijny scenariusz, \u017ce do Gazy p\u0142ynie strumie\u0144 pieni\u0119dzy (20-30 mld euro), \u017ce p\u0142yn\u0105 inwestycje (nie pytajmy, kto mia\u0142by inwestowa\u0107 w to tak dysfunkcyjne niby-pa\u0144stwo. Przecie\u017c nie Izrael, bo na to na pewno nie zgodz\u0105 si\u0119 Izraelczycy, kt\u00f3rzy sami borykaj\u0105 si\u0119 z k\u0142opotami. Bo mieszkania za drogie? Bo \u017cycie za drogie? Bo pracy nie ma? I teraz maj\u0105 p\u0142aci\u0107, \u017ceby Palesty\u0144czykom w Gazie \u017cy\u0142o si\u0119 lepiej? Kraje Zatoki Perskiej? Oni wol\u0105 inwestowa\u0107 w London City. Brzmi to do\u015b\u0107 niezwykle, ale scenariusz \u201eplanu Marshala\u201d nie jest bezpodstawny.<\/p>\n

W po\u0142owie lipca izraelska prasa pisa\u0142a o planie Mofaza, by\u0142ego ministra obrony, kt\u00f3ry z grubsza zak\u0142ada wpompowanie do Gazy w\u0142a\u015bnie 50 mld dolar\u00f3w i postawienie tego skrawka na nogi \u2013 inwestycje w ochron\u0119 zdrowia, zasi\u0142ki, edukacj\u0119, mechanizmy prozatrudnieniowe. Na to mia\u0142yby z\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 rz\u0105d w Ramallah, Egipt, Jordania, Arabia Saudyjska, Emiraty i inne kraje arabskie. Kluczow\u0105 rol\u0119 mia\u0142yby odegra\u0107 w tym uk\u0142adzie Stany Zjednoczone, gwarant umowy.<\/p>\n

W tej kalkulacji ci, kt\u00f3rym \u017cyje si\u0119 lepiej, nie g\u0142osuj\u0105 ju\u017c na wstr\u0119tny Hamas, tylko na bardziej cywilizowany Fatah. I wszyscy s\u0105 zadowoleni. Tylko jak to osi\u0105gn\u0105\u0107? Poza wy\u0142o\u017ceniem tych miliard\u00f3w w jakiejkolwiek walucie? Da\u0107 Hamasowi? Niemo\u017cliwe. Rozkradn\u0105 jak Fatah na Zachodnim Brzegu, dok\u0105d pop\u0142yn\u0119\u0142y miliony z ca\u0142ego \u015bwiata, albo przeznacz\u0105 na zakup jeszcze wi\u0119cej broni. Po co to komu? Jak to ma si\u0119 uda\u0107? G\u0142\u00f3wny punkt planu Mofaza zak\u0142ada demilitaryzacj\u0119 Gazy. Tylko co to w praktyce oznacza? Przecie\u017c na grzeczne wezwanie do oddania broni Hamas nie zdeponuje rakiet. To jakby prosi\u0107 wilka, \u017ceby wzi\u0105\u0142 pilnik i spi\u0142owa\u0142 sobie k\u0142y, bo taki gro\u017any i dzieci si\u0119 go boj\u0105. Kto mia\u0142by pi\u0142owa\u0107 wilkowi te k\u0142y? Izraelskie wojsko? Ponowna okupacja Gazy? Dodatkowe ofiary, liczone ju\u017c nie w dziesi\u0105tkach, ale mo\u017ce setkach \u017co\u0142nierzy? Si\u0142y mi\u0119dzynarodowe? To nie uda\u0142o si\u0119 w Libanie, po drugiej wojnie liba\u0144skiej, kiedy na mocy rezolucji 1701 mia\u0142o doj\u015b\u0107 m.in. do rozbrojenia Hezbollahu i demilitaryzacji kawa\u0142ka Libanu na po\u0142udnie od rzeki Litani, wzmocnienia si\u0142 UNIFIL. Nic z tego nie wysz\u0142o. Dlaczego mia\u0142oby wyj\u015b\u0107 teraz?<\/p>\n

\"Pojazd<\/a>

Pojazd opancerzony przy granicy ze Stref\u0105 Gazy. IDF, Flickr 2.0. by SA<\/p><\/div>\n

3. Status quo. <\/strong>To by\u0142aby zwyk\u0142a powt\u00f3rka z historii. Kupienie chwili spokoju, zanim Hamas nie odbuduje swoich arsena\u0142\u00f3w i nie znajdzie innego sposobu, by atakowa\u0107 Izrael. Miasteczko tunelowe ju\u017c raczej nie wchodzi w gr\u0119. Izrael podobno pracuje nad systemem maj\u0105cym ostrzega\u0107 o budowie podziemnych korytarzy. Wymy\u015blili \u017belazn\u0105 Kopu\u0142\u0119, to pewnie i teraz co\u015b wymy\u015bl\u0105. Dla Izraela zapewnienie bezpiecze\u0144stwa lub poczucia bezpiecze\u0144stwa to dzi\u015b kluczowa sprawa. Temu podporz\u0105dkowana jest retoryka, temu podporz\u0105dkowane s\u0105 te\u017c negocjacje.<\/p>\n

Na stole negocjacyjnym dzi\u015b le\u017c\u0105 punkty dotycz\u0105ce przede wszystkim z\u0142agodzenia restrykcji dotycz\u0105cych ruchu do i z Gazy. Bliskie uzgodnienia jest podwojenie liczby ci\u0119\u017car\u00f3wek przeje\u017cd\u017caj\u0105cych przez przej\u015bcie Kerem Szalom i u\u0142atwienie przep\u0142ywu 5 tys. Palesty\u0144czyk\u00f3w przez przej\u015bcie Erez – u\u0142atwienie dla sprowadzania materia\u0142\u00f3w budowlanych, ale przebiegaj\u0105cego pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105. Mo\u017ce b\u0119dzie zgoda na otwarcie przej\u015bcia Beit Hanoun (ale z ograniczeniem do 5 tys. os\u00f3b miesi\u0119cznie). Mo\u017ce b\u0119dzie redukcja strefy buforowej z 500 do 100 metr\u00f3w (ale nie zostanie zniesione, czego domagali si\u0119 Palesty\u0144czycy), mo\u017ce uda si\u0119 odbudowa\u0107 infrastruktur\u0119. <\/p>\n

Mo\u017ce b\u0119dzie wymiana wi\u0119\u017ani\u00f3w i cia\u0142 zabitych. Mo\u017ce b\u0119dzie rozszerzenie stref po\u0142ow\u00f3w z 3 do 6 mil morskich (Palesty\u0144czycy chcieli do 12 mil). Na razie nie ma mowy o budowie portu, lotniska, otwarciu przej\u015bcia w Rafah (Izrael twierdzi, \u017ce to sprawa Egiptu). Jak bumerang wraca demilitaryzacja Gazy, kt\u00f3rej domaga si\u0119 Izrael, a na kt\u00f3r\u0105 oczywi\u015bcie nie ma zgody Hamasu. No i co b\u0119dzie? Wszystko wskazuje, \u017ce z grubsza tak samo.<\/p>\n

PS<\/strong> Zainteresowanych zapraszam do wys\u0142uchania po\u015bwi\u0119conej tej tematyce audycji \u201eDebata\u201d, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0119 bra\u0107 dzi\u015b udzia\u0142 – g. 17.20, radiowa Jedynka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za nami wojna, a mo\u017ce tylko kruche zawieszenie broni. Taka z prawdziw\u0105 krwi\u0105, ofiarami, wrogami, zburzonymi domami, polityk\u0105. Wszystko ju\u017c przerabiali\u015bmy. Pytanie, co dalej. Co b\u0119dzie z tym kawa\u0142kiem \u015bwiata?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,11],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=791"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":795,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/791\/revisions\/795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}