A najbardziej niedoceniona postać sceny muzycznej to…
Darujcie clickbait. Miłośnicy Beth Orton pewnie mi go wybaczą. Jak się kogoś doceniło, trudno się wpisywać w tytułowe hasło, ale fani tej artystki wiedzą, że są w mniejszości. A ci, którzy przypadkowo się na nią natkną w roku 2026 dzięki takiemu nagłówkowi mają szanse spędzić najbliższe dni na poznawaniu tego dorobku: przystępnego i nieco ukrytego zarazem. Weźmy lipcowe wydanie „Uncuta”: na okładce Kate Bush, a Beth Orton daleko w środku, z recenzją płyty. Tymczasem ma już dyskografię pod względem rozmiarów porównywalną ze starszą Angielką, pod względem trzymania poziomu – nieustępującą jej, i może tylko jednego bezwzględnego arcydzieła zabrakło, żeby przekonać prasę i publiczność, że Orton wybitną autorką piosenek jest. Zabrakło może jednego błysku i momentu koncentracji. W zamian mamy całą serię wyjątkowych albumów, lepszych przy każdym przesłuchaniu. Klasyki Wam się znudzą, płyty autorki Trailer Park – nigdy. Nowa, The Ground Above, potwierdza ten fenomen. Trudno się było znudzić już singlami, z pierwszym trwającym – bagatela – osiem i pół minuty. Dynamicznymi, pełnymi emocji, melodyjnymi, ale bez zatrzymywania się na poziomie kilkunutowego tematu. Dającymi pograć instrumentalistom, bo od lat taktyka Orton polega na tym, że płyty studyjne mają w sobie swobodę koncertowych: partie instrumentalne – jak cała reszta zawieszone gdzieś między popem, folkiem a jazzem, teraz nawet soulem – budują napięcie i doprowadzają do naturalnej kulminacji.
Trudno się znudzić Orton, bo zmienia się jej głos: nie ekspresja, nie styl, tylko tembr. Jakiś czas temu wspominałem, jak z wiekiem zmierza w stronę Sinead O’Connor, choć punktem wyjścia była raczej Joni Mitchell. Dziś dodałbym jakieś soulowe i bluesowe wokalistki. A i muzycznie rzecz idzie momentami w tym kierunku, zahaczając choćby o styl Joan As Police Woman (Cigarette Curls). Jest to jednak cały czas autorski styl – to fenomen wobec takiej palety instrumentalistów, którzy się tu pojawiają, wnosząc coś swojego: od Toma Skinnera czy Davida Okumu, przez Shazhada Ismaily’ego, po Mauro Refosco czy Adriana Utleya. Brytyjskie media zwracają uwagę na rosnące podobieństwo figury Beth Orton do Marka Hollisa, co ma sens zarówno na poziomie aranżacyjnej swobody – z coraz większą słabością do instrumentów dętych – pływania poza nurtami i ogólnej melancholii. Poza świetnym, katartycznym Otherside, to dominujący także na nowej płycie nastrój. Na tym albumie niesamowite wrażenie robi kontrast pomiędzy delikatnością i nierzadko gładkością partii instrumentalnych a wymagającym siły, wyczerpującym i surowym sposobem śpiewania. Aranżacje są miękkie, ekspresja wokalna bywa twarda. Nie każdy to pokocha, choć wrażliwość muzyczna i ponadczasowość nowych piosenek wydaje mi się niezaprzeczalna. I trzeba chyba nadludzkiego wysiłku, żeby tego nie docenić.
BETH ORTON The Ground Above, Partisan 2026
PREMIERY PŁYTOWE TYGODNIA
24.06 VA Friends & Neighbors vol. 4-6, We Jazz
25.06 VA Flowers Not Bombs, Beacon Sound
26.06 Aaron MF Olson Songs Album II
26.06 Agata Kulis Liverty & Identity, SJRecords
26.06 Akiid Skeffu, Hakuna Kulala
26.06 Alia Where the Echoes Bloom, Leaving
26.06 BCMC Stash, Drag City
26.06 Beth Orton The Ground Above, Partisan
26.06 Brutalismus 3000 Harmony, Columbia
26.06 Butthole Surfers After the Astronaut, Sunset Blvd
26.06 Camila Nebbia & Chris Corsano Six or Seven Ways Towards Becoming Undone, Relative Pitch
26.06 Chanel Beads Your Day Will Come, Jagjaguwar
26.06 Chris Corsano & Tashi Dorji Live at Ritual Botanica, Feeding Tube
26.06 Daniel Pigoński Pigon Poetry, Requiem
26.06 dgoHn Tessares, Planet Mu
26.06 DJ Plead Please, Smalltown Supersound
26.06 Felicia Atkinson Sans Visage, Viernulvier
26.06 Gold Panda Ton Up, Studio Barnhus
26.06 Goran Kajfeš Subtropic Arkestra Goran Kajfeš Subtropic Arkestra & Avin Omer, We Jazz
26.06 Ibeyi Offering, Ibeyi
26.06 Joa Joys Alivie, Discrepant
26.06 Kronos Quartet, Nicole Lizée Zonelyhearts, CMC
26.06 Lau Ro Lau, Mexican Summer
26.06 Laura Cannell SOUND HOARD I Echoes of a Swan Bone Flute, Brawl
26.06 Lunatic Soul Transition II, Mystic/Kscope
26.06 Martyrmachine Efficiency Justifies Everything, Requiem
26.06 Miles Okazaki Boomtown, Pi Recordings
26.06 Muse The Wow! Signal, Warner
26.06 Pearl & The Oysters Monkey Mind, Stones Throw
26.06 Pixies Complete B-Sides: 1988-97, 4AD arch
26.06 Rizomagic Cumbión Planetario, Soundway
26.06 Ryan Beatty Sweet Fortune, Warner
26.06 SML Spontaneous Music Live, International Anthem
26.06 Truck Violence The Weathervane Is My Body, The Flenser
26.06 VA Where the Willow and the Dogwood Grow, Ace Records
26.06 Yana Couto, Iwona Skv Innocence
