Słońce, jakiego jeszcze nie było

Jedyna wzmianka o Sun Ra w wydanej właśnie po polsku (przeł. Filip Łobodziński) nowej książce Simona Reynoldsa Futuromania (Kosmos Kosmos) to zdanie w rozdziale poświęconym Geraldowi Simpsonowi (A Guy Called Gerald). Reynolds opisuje, jak to Gerald „nawiązywał do fantastycznonaukowej tradycji czarnych indywidualistów”. Trochę mało jak na książkę autora, którego lubię i szanuję, a przede wszystkim – do którego bardzo mi blisko za sprawą połączenia pasji do muzyki i science fiction. A biorąc pod uwagę to, co Reynolds pisze we wstępie książki, obiecując wyprawę w stronę muzyki opowiadającej o przyszłości (Sun Ra jest w tej dziedzinie wzorcem metra), tym bardziej pachnie malizną. Nowa książka, będąca bardziej zbiorem różnych tekstów niż spójną całością jak wiekopomna Retromania, to rzecz mniejszego niż poprzednio kalibru. Choć cały czas bardzo potrzebna, szczególnie – powiedziałbym – na polskim rynku, gdzie rockmanów się mitologizuje, a wokół twórców beatów tanecznych, poczynając od Giorgia Morodera (bohatera pierwszego rozdziału tej książki), nie wykreowaliśmy podobnych rozmiarów dyskusji. Piszę to więc nie po to, żeby kogokolwiek odwodzić od przeczytania Futuromanii, tylko żeby zbytnio nie śrubować oczekiwań. Ale jest jeszcze jeden powód.     

Powód numer dwa jest znacznie bardziej banalny: otóż tydzień w premierach jest wyjątkowo mizerny. Nawet jak na drugą połowę czerwca nowych wydawnictw mamy jak na lekarstwo, za premiery tygodnia robią m.in. wyjęty z zamrażarki album Grahama Coxona i rocznicowy zbiór Milesa Davisa (o którego setce pisałem obszernie na Polityka.pl). Jest wśród nich także kolejny – bo to jedna z najdłuższych dyskografii w historii muzyki – retrospektywny zestaw muzyki Sun Ra, zatytułowany East Two + 7. Ani najlepszy, ani najgorszy z dotychczasowych, zawiera jednak utwory realnie niepublikowane. Pochodzą w dodatku z okresu, który spokojnie można by nazwać peakiem zainteresowania mainstreamu osobą przybysza z Saturna (jego z kolei bardzo szeroko opisałem niedawno w tym oto tekście – serdecznie polecam, póki jeszcze można na takie tematy pisać w prasie o ogólnym profilu). W studiu w Chicago przygotowywał on wtedy ścieżkę dźwiękową do filmu Space Is the Place – zawierającą jedne z najszerzej kojarzonych swoich utworów – a na dodatek pracuje przez moment dla dużej wytwórni, czyli Impulse! Z tych sesji pochodzą najciekawsze w zestawie utwory East Two i East Five, mające w sobie freejazzowy żar, zbiorową improwizację, a jednocześnie charakterystyczne długie tematy prowadzące niespieszną narrację, a do tego realnie eksperymentalne zacięcie, rodzaj futurystycznego – może nawet futuromaniackiego – spojrzenia na muzykę.    

Jednocześnie zbiór niesie wady różnych pośmiertnie publikowanych wydawnictw – mógłby być lepiej uporządkowany, bo wprawdzie dodane na końcu dwa utwory koncertowe mają nawet coś wspólnego z tym opisywanym przeze mnie etapem, ale jednak pochodzą z połowy lat 80., a to w katalogu Sun Ra zupełnie inne czasy. Nowy skład Sun Ra Arkestra, mocno już odświeżony, wystąpi na festiwalu Inne Brzmienia w Lublinie – już niebawem. Pewnie będzie też grać do końca świata, ale już jako grupa rekonstrukcyjna. To zresztą piękna ilustracja całego dorobku Reynoldsa: Sun Ra przed śmiercią lidera to w większości futuromania, a po jego odejściu – retromania w postaci czystej.  

SUN RA East Two + 7, Sun Ra LLC 2026 

PREMIERY PŁYTOWE TYGODNIA

18.06 Tentno The truth is at the bottom of the bottomless…, Alpaka
19.06 Alex Zhang Hungtai Orion/Mother, American Dreams
19.06 Alison Cotton The Gods Laugh, Glitterbeat
19.06 Big Freedia & SOPHIE Released at Last, EP
19.06 Brian Auger’s Oblivion Express A Better Land, Strut arch
19.06 Brian Auger’s Oblivion Express Reinforcements, Strut arch
19.06 Damien Jurado Bird Traps EP, Maraqopa
19.06 Daniel Lanois Belladonna Nocturne, Warner
19.06 Dewa Alit & Gamelan Salukat Baur Bentur, Black Truffle
19.06 Graham Coxon Castle Park, Transgressive
19.06 Jeff Mills The Trip to Vega, Axis
19.06 John Also Bennett Sacred House (Versions), Shelter Press
19.06 Jon Batiste Black Mozart (Batiste Piano Series Vol. 2), Decca
19.06 Le Grand Sbam Janus, Dur & Doux
19.06 Lupe Fiasco & Nu Deco Ensemble Live from Miami Beach, Thirty Tigers
19.06 Matt Proxy Trojan Horse, Listen To The Kids EP
19.06 Miles Davis Miles ’56, Prestige
19.06 MOMO Tum Tum Tum, Agogo
19.06 OM with Urs Leimgruber, Christy Doran, Bobby Burri, Gerry Hemingway, Tony Buck Südpol, Intakt
19.06 Simi Fyda In My Personal Heaven, I’m the Devil’s Spawn, Pointless Geometry
19.06 Sun Ra East 2 + 7, Sun Ra arch
19.06 The Alchemist Liquid Form, ALC EP
19.06 Thierra Whack Whack’s Museum, Interscope
19.06 Tucker Zimmerman Dream Me a Dream, Big Potato
19.06 VA Los Orientales de Paramonga 1972-1976 (Analog Africa No.45), Analog Africa
19.06 Wild Up, Christopher Rountree, Julius Eastman Julius Eastman, Vol. 5: Gay Guerrilla, New Amsterdam
19.06 Your Brother’s Keeper & Gary Bartz Where Rivers Meet, Brownswood

Reklama