Nieludzkość

Tym razem nie o gorylach. I nie o chyba najgłośniejszej płycie tygodnia, czyli Help(2) wytwórni War Child Records, na której – jak to bywa na charytatywnych kompilacjach – melduje się połowa czołówki dzisiejszej sceny muzycznej, prawie dosłownie. Dziś o tym, co może mniejsze, ale godne zauważenia. Przy okazji organizowanego dziś Pointless Geometry: Fest 26 premierę ma nowy album Joanny Dudy. I jest to kolejne krajowe wydawnictwo poświęcone faunie. Co brzmi trochę jak ostateczny bunt w realiach XXI w.: muzyki opowiadającej o ludziach jest już tak dużo, że warto spojrzeć – albo zwrócić słuch – w inną stronę. I tak zeszłotygodniowy, ciekawy album krakowskich Opadów traktował o owadach, do których jeszcze wcześniej – bo w listopadzie – nawiązywała FOQL na albumie Bug Poems (też Pointless Geometry). W wypadku Dudy rzecz zaczyna się od deklaracji, którą mogłaby przeczytać Krystyna Czubówna: Ponieważ świat natury od dawna już interesował mnie bardziej niż ten ludzki… a potem przychodzi muzyka, którą można (już nie po raz pierwszy w wypadku tej artystki) sklasyfikować jako „dziwną”. Choć zarazem nie ma w niej niczego, co by ustawiało przesadnie wysoko poprzeczkę: jeśli weźmiemy pod uwagę założenia, całość wyda się atrakcyjną i poprowadzoną czytelnym szlakiem podróżą.       

Materiał powstawał w Kenii, inspiracje rozbuchanym światem tamtejszej przyrody są dość jasne, a bezpośrednim kluczem, który wykorzystała polska pianistka – szczególnie w motywach rytmicznych – są sygnały komunikacyjne wydawane przez różne zwierzęta. I tak jak kiedyś opisywałem syntezatory przez pryzmat nieposkromionej dziecięcej artykulacji, tak tutaj słuchamy zwierząt jako materiału uzupełniającego elektroniczną ścieżkę dźwiękową i doskonale do niej pasującego. Duda posługuje się rodzajem biologicznego komputera, rzadko wprowadzając motywy kojarzące się ze swoimi dotychczasowymi działaniami. Mamy takie w utworze Lemurs, gdzie w środkowej części rytmiczny motyw kalimby (?) zapowiada improwizację, jaka mogłaby się pojawić na bardziej „jazzowej” płycie Dudy. Parokrotnie wydaje się, że utwory układają się w rodzaj swobodnych hiphopowych beatów (Noctuae, Miacidae), takich ze świata po rewolucji J Dilli. Przez cały seans – bo to muzyka, która wywołuje jakieś obrazy i wydaje się wręcz towarzyszyć jakiemuś zgubionemu odcinkowi programu Davida Attenborougha – miałem jednak wrażenie całkowitej nieprzewidywalności.   

Nieprzewidywalność to w ogóle zaleta solowych albumów Joanny Dudy – najszerzej znanej zapewne z kooperacji z Wojtkiem Mazolewskim, ale przeze mnie opisywanej także w kontekście działań jej tria (ostatnio tutaj). Każda jej solowa płyta to osobne przedsięwzięcie, budowane w pewnym sensie od zera, od środków (tu mamy elektroniczne narzędzia) po stylistykę, co robi każdorazowo wielkie wrażenie – i pasuje do katalogu PG. Próg wejścia też bywa w nich różny, ale tutaj wystarczy odrobina wyobraźni po stronie słuchacza. Jej zasób po stronie autorki wydaje się nieograniczony.   

JOANNA DUDA Regina Silva, Pointless Geometry 2026 

PREMIERY PŁYTOWE TYGODNIA

1.03 Maciej Wirmański Rok w krajobrazie dźwiękowym – luty
6.03 @Ys No Sane Way To Make Money, Father And Son Records and Tapes
6.03 15 15 Mārara
6.03 Amira Ederra A Rush to Nowhere, RCA
6.03 Bonnie ‚Prince’ Billy We Are Together Again, Domino
6.03 Brożek Nie da się zapomnieć tyle, Thin Man
6.03 Charlie Puth Whatever’s Clever, Atlantic
6.03 Cobrah Torn, Atlantic
6.03 Damon & Naomi What’s Past is Prologue (Live at Café Oto)
6.03 DJs Di Guetto DJs Di Guetto, vol. II, Principe
6.03 Etienne Jaumet Du cortex à l’iris, Versatile
6.03 Flying Lotus Big Mama, Brainfeeder
6.03 Gnarls Barkley Atlanta, Atlantic
6.03 Gregory Uhlmann Extra Stars, International Anthem
6.03 Harry Styles Kiss All the Time. Disco, Occasionally., Columbia
6.03 Hater Mosquito, Fire
6.03 Joanna Duda Regina Silva, Pointless Geometry
6.03 Joshua Idehen I know you’re hurting, everyone is hurting, everyone is trying, you have got to try., Heavenly
6.03 Knats A Great Day in Newcastle, Gearbox
6.03 Kokoroko Live from Metropolis Studios, Brownswood
6.03 Lasse Marhaug / Bruce Russell Re-Make, Re-Model
6.03 Lea Bertucci Fata Morgana, Cibachrome
6.03 Marlon Magnee Dark Star, Disques Pointu
6.03 Michel Houellebecq, Frederic Lo Souvenez-vous de l’homme, Water Music
6.03 Morrissey Make-Up Is A Lie, Sire
6.03 Nettspend Early Life Crisis, Interscope
6.03 Okkyung Lee + Explore Ensemble Signals
6.03 Osees Cara maluco, Deathgod
6.03 Paula Biskup Szpilki, Magic
6.03 Praed Al Wahem, Annihaya
6.03 Shabaka Of the Earth, Shabaka Records
6.03 Simon Nabatov Getting Personal, Fundacja Słuchaj
6.03 Squeeze Trixies, BMG
6.03 The Scythe Strictly 4 the Scythe, Loma Vista
6.03 Those Who Walk Away Afterlife Requiem, Constellation
6.03 Tomu DJ Antagonist, Sound as Language
6.03 Udo Schindler & Sergio Armaroli Transalpine Sound Bridges [Munich-Milano], Fundacja Słuchaj
6.03 VA HELP(2), War Child Records
6.03 Victor Kinjo, Yama Yuki & Patrick Shiroishi Urabon, Crash Symbols
6.03 Waterbaby Memory Be a Blade, Sub Pop
6.03 Yussef Dayes Live from Mt. Fuji, Brownswood