Jest nowa KRS

Sejm wybrał piętnastu członków Krajowej Rady Sądownictwa. To osoby, które otrzymały najwięcej pozytywnych ocen od sędziów podczas opiniowania ich w sądach. Większość sejmowa wypełniła zobowiązanie. Czy to koniec kłopotów z KRS?

Wśród wskazanych posłom największą liczbą sędziowskich głosów członków KRS wyjątek stanowią dwaj sędziowie: Łukasz Piebiak i Łukasz Zawadzki, zaproponowani odpowiednio przez PiS i Konfederację.

Łukasz Piebiak to wiceminister sprawiedliwości w rządzie Beaty Szydło i autor planu destrukcji i upolitycznienia sądownictwa, a także domniemany „herszt”, czyli organizator afery hejterskiej w Ministerstwie Sprawiedliwości, któremu prokuratura nie może postawić zarzutów w tej sprawie, ponieważ neo-Izba Odpowiedzialności Zawodowej w Sądzie Najwyższym nie uchyla mu immunitetu. Jego obecność w nowej KRS jest symbolicznym aktem zemsty PiS za utratę kontroli nad tym organem. Była jednak nie do uniknięcia, ponieważ – zgodnie z PiS-owską ustawą o KRS – każdy klub poselski ma prawo wprowadzić do KRS przynajmniej jednego sędziego. PiS zgłosił tylko Łukasza Piebiaka.

Klub PiS zbojkotował zresztą głosowanie nad piętnastką sędziów wytypowanych przez Sejmowa Komisję Sprawiedliwości. Nieobecność posłów podczas głosowania nie zapobiegła jednak wyborowi, ponieważ znalazło się i kworum, i większość 3/5 głosów „za”. Mimo że 12 posłów Konfederacji zagłosowało przeciwko.

Tak więc Koalicji udało się nie tylko doprowadzić do wyboru nowej KRS, do której sędziowie zostali wskazani przez sędziów, ale i zrobić to zgodnie z obowiązującą PiS-owską ustawą o KRS, w myśl której sędziów do Rady wybierają posłowie (co Trybunały w Strasburgu i Luksemburgu uznały za godzące w ochronę sędziowskiej niezawisłości i bezstronności).

To jednak zapewne nie koniec kłopotów. Posłowie PiS podnoszą bowiem argument, że wybór członków KRS odbył się niezgodnie z ustawą. Ich zdaniem art. 11d, ust. 5 ustawy o KRS, który mówi, że Sejm wybiera członków KRS „na najbliższym posiedzeniu Sejmu” w stosunku do dnia przyjęcia przez Komisję Sprawiedliwości listy 15 kandydatów do KRS, oznacza, że powinno być to posiedzenie „następne”. A więc ich zdaniem wybór dotknięty jest wadą proceduralną.

Rozumienie sformułowania „najbliższy” jako „następny” jest mocno dyskusyjne. Ale PiS dorzuca kolejny argument: Sejm nie wstrzymał procedury wyboru sędziów do KRS, mimo że Trybunał Konstytucyjny, na wniosek posłów PiS, nakazał jej wstrzymanie do czasu rozpatrzenia wniosku PiS skarżącego procedurę wyboru sędziów do KRS. Jednak postanowienie TK zostało wydane w składzie z dublerem, a więc – zgodnie z wyrokami Trybunałów w Strasburgu i Luksemburgu – nie ma mocy prawnej.

Te argumenty mogą stać się jednak dla prezydenta Nawrockiego pretekstem do kwestionowania legalności nowego składu KRS. Może np. nie delegować do niej swojego przedstawiciela (czyli de facto odwołać dotychczasowego). Może też nie powoływać sędziów nominowanych przed KRS. Natomiast nie ma kompetencji, by odbierać przyrzeczenie od osób wybranych do KRS czy w jakiś sposób zatwierdzać ich wybór.

Podnoszone zarzuty proceduralne mogą się też stać pretekstem dla dotychczasowej neo-KRS do odmowy ustąpienia. Powołując się na przepis, że stara KRS pełni obowiązki do czasu powołania nowej, neo-KRS może twierdzić, że powołanie nowej nie nastąpiło.

Wreszcie do gry może wejść Pierwsza Prezeska SN Małgorzata Manowska, która – według ustawy o KRS – zwołuje pierwsze posiedzenie KRS „po zwolnieniu stanowiska Przewodniczącego [KRS]”. Ale jeśli nie zwoła, obowiązek ten przechodzi na „najstarszego wiekiem członka Rady będącego sędzią albo sędzią w stanie spoczynku. A ani sędzia Piebiak, ani wskazany przez Konfederację Zawadzki nie są najstarsi. Najstarszy jest sędzia Dariusz Zawistowski poparty przez Koalicję.

Może nas też czekać wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający, że obecnych sędziowskich członków KRS wybrano na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją lub nieskutecznie. Trudno przewidzieć argumenty prawne za takim rozstrzygnięciem, skoro neo-KRS powołano na podstawie tych samych przepisów, a TK miałby jej wyboru nie zakwestionować i uznać, że neo-KRS z przewodniczącą Dagmarą Pawełczyk-Woicką dalej działa, bo dyletanctwo i bezwstyd, jakim popisuje się ostatnio Trybunał, są nie do wyobrażenia. Jednak najpewniej wyroku TK w tej sprawie nie będzie, bo prezes TK Bogdan Święczkowski z coraz większym trudem kompletuje składy do orzekania na polityczne zamówienie.  

Sędziowie wybrani do KRS:

Karolina Bąk-Lasota, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum.

Wojciech Buchajczuk, kandydat:
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Monika Sonia Frąckowiak, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum

Edyta Jefimko, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum.

Magdalena Kierszka, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Agnieszka Kobylinska-Bortkiewicz, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Jarosław Adam Łuczaj, kandydat:
– wskazany przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska-Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazany przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazany przez Klub Parlamentarny Centrum,
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Ewa Mierzejewska, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska-Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum.

Łukasz Piebiak, kandydat:
– wskazany przez Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość.

Bartłomiej Starosta, kandydat:
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazany przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polska 2050.

Łukasz Zawadzki, kandydat:
– wskazany przez Klub Poselski Konfederacja.

Dariusz Zawistowski, kandydat:
– wskazany przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazany przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazany przez Klub Parlamentarny Centrum.

Katarzyna Anna Zawiślak, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum.

Ewa Żołnierczuk-Dec, kandydatka:
– wskazana przez Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe – Trzecia Droga,
– wskazana przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy (Nowa Lewica, PPS, Unia Pracy),
– wskazana przez Klub Parlamentarny Centrum,
– wskazana przez Klub Parlamentarny Polska 2050.